Zaterdag 4 april zijn de camera’s van de koolmees aangezet. Gisteren verschenen de eerste beelden online: de nestbouw is begonnen. Er ligt al wat materiaal, maar er is vooral veel beweging te zien. Er wordt op de muur gehamerd en over de grond geschoven. Het seizoen van de koolmees is begonnen...
Beleef de lente 6-4-2026
Wat voorafging in de winter
De winter lijkt nog maar net achter ons te liggen. Op frisse dagen als deze zijn vogels vooral bezig met één ding: overleven. Ze foeragerenn naar zaden en insecten, maar zoeken vooral naar vetrijk voedsel om voldoende energie te hebben en lichaamswarmte vast te houden. Misschien biedt de nestkast daarbij ook nog wat extra beschutting tegen de kou.
Opvallend is dat koolmezen in deze periode vaak niet alleen zijn. Ze trekken op in kleine, gemengde groepen met bijvoorbeeld pimpelmezen en staartmezen. Samen trekken ze door de omgeving, op zoek naar voedsel en als bescherming tegen roofdieren. Ze werken samen om te overleven.
Het zingen is begonnnen
Dan beginnen de dagen langer te worden, schijnt de zon vaker en stijgen de temperaturen. De mannetjes gaan luid zingen om hun gebied duidelijk te maken voor andere mannetjes: dit is mijn territorium.
Het vrouwtje heeft vervolgens de keuze voor welk mannetje zij gaat. Ze kiest op basis van zijn indrukwekkende gezang, maar ook de kwaliteit van het territorium speelt een rol. Is het bijvoorbeeld een voedselrijk gebied om later de jongen goed groot te brengen? De groepen uit de winter vallen uit elkaar en de vogels gaan in paartjes verder, gericht op de voortplanting.
Het kunstwerk is begonnen
Gisteren zagen we dat er al wat mos in de nestkast was verzameld. Het lijkt haast alsof je naar een kunstwerk kijkt. Eerst wat mos, losse plukjes groen. Ze beweegt over de grond met haar buik om het mos stevig aan te drukken. Waar brengt ze diepte aan en waar bouwt ze verder?
We zien dat vooral het midden goed wordt aangedrukt; daar komen immers de eieren. En het vrouwtje zal daar zelf ook een tijd op zitten. Het is dan prettig om het nest helemaal naar eigen smaak te kunnen inrichten, terwijl het mannetje de materialen aanlevert.
Nieuw materiaal
Vandaag wordt er gewerkt met nieuw materiaal: haren. Waar eerder de basis met mos werd gelegd, wordt nu met verfijnder en zachter materiaal gewerkt. Een leuk weetje: pimpelmezen gebruiken voornamelijk veren in plaats van haren.
Het vrouwtje gebruikt haar lichaam als gereedschap: ze vormt, duwt en past het materiaal aan, net zo lang tot alles precies goed ligt. Haar snavel en staart hebben het prachtige patroon gemaakt dat vandaag te zien was met de haren. Hebben jullie een idee van welk dier ze deze mooie, ronde vormen heeft gebruikt?
Blijven jullie meekijken? Het gaat snel..
We zijn benieuwd hoe dit kunstwerk gemaakt zal worden. Welke materialen zal ze meenemen en hoe hoog zal het nest worden? Binnen één dag is het mos al bijna niet meer te zien. Kijken jullie dit seizoen ook mee? Wij hopen samen zo lang mogelijk te kunnen genieten van dit koolmezenkoppel.
Vogelbescherming Nederland - Samen voor vogels en natuur
