Navigatie overslaan

Live

Slechtvalk

Live

Lepelaar

Live

Bosuil

Live

Boerenlandvogels

Binnenkort

Vijver

Binnenkort

Koolmees

Binnenkort

Tapuit

Geen broedsel

Ooievaar

Exclusief

Steenuil

Exclusief

Bontbekplevier

Exclusief

Zeearend

Toon alle blogs & vlogs

Weeksamenvatting week 4

Erik Petersen | zondag 29 maart 2026 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 9x | 176x

En we zijn al in de 4e week van de Mortel–Slechtvalk-soap en je bent begonnen met het lezen van de weeksamenvatting. Er is niet heel veel gebeurd, maar ik zou toch echt even doorlezen. Je gaat namelijk hopelijk iets leren over kleptoparasitisme. Kleptowattus? Ja, echt iets wat slechtvalken doen!

Inleiding

Voordat ik je zeer uitgebreid (geintje) bijpraat over alle perikelen rondom ons olijke, met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid eierloze duo op De Mortel, vertel ik eerst een waargebeurd verhaal over de slechtvalk. Daarbij introduceer ik een woord dat ik zelf in ieder geval niet kende, inclusief een link met bewijs. Ter lering en vermaak.

De slechtvalk staat bekend als het snelste dier ter wereld (en BUS en 4NL bewijzen dat ook), maar wat minder kijkers van BDL weten: hij is óók een opportunistische dief. Dit gedrag heet kleptoparasitisme (daar is ’ie dan — het moeilijke woord): het stelen van voedsel van andere dieren. Hieronder vind je een gedetailleerd, waargebeurd voorbeeld dat veel ornithologen (wetenschappers die vogels bestuderen — sorry voor het dure woord) en vogelaars hebben waargenomen.

Langs de Nederlandse kust, bijvoorbeeld bij de Wadden of de duinen bij IJmuiden, zijn regelmatig interacties gezien tussen slechtvalken en andere zeevogels zoals meeuwen en sterns.

Op een heldere ochtend observeerden vogelaars hoe een zilvermeeuw net een vis had gevangen. De meeuw vloog relatief laag boven zee, met de vis stevig in zijn snavel.

Plotseling verscheen er hoog in de lucht een slechtvalk. Hij had de meeuw al gespot — waarschijnlijk dankzij zijn extreem scherpe zicht.

De slechtvalk viel niet meteen aan. In plaats daarvan:

  • cirkelde hij steeds hoger
  • positioneerde hij zich boven de meeuw
  • wachtte hij op het perfecte moment

Toen gebeurde het: de slechtvalk dook naar beneden in een zogenaamde stootduik, waarbij hij snelheden van meer dan 300 km/u kan bereiken.

Wat dit verhaal bijzonder maakt, is dat de slechtvalk de meeuw niet direct probeerde te doden.

In plaats daarvan:

  • vloog hij rakelings langs de meeuw
  • maakte hij meerdere schijnaanvallen
  • dwong hij de meeuw tot paniek

De meeuw begon te slingeren en hoogte te verliezen. Uiteindelijk liet hij, in pure stress, de vis vallen.

Op dat moment liet de slechtvalk zien waarom hij zo’n indrukwekkende jager is:

  • hij brak zijn duik af
  • maakte een scherpe draai in de lucht
  • en ving de vallende vis nog vóór die het water raakte

Dit alles gebeurde in slechts enkele seconden — en die vogelaar was helaas niet snel genoeg bij de pinken om er een foto of film van te maken. De koekwous!


Waarom doet een slechtvalk dit?
Hoewel slechtvalken meestal zelf jagen, kiezen ze soms voor deze “luie”, maar slimme strategie:

  • het bespaart energie (geen langdurige jacht nodig)
  • het benut hun snelheid en wendbaarheid
  • het risico is lager dan een direct gevecht met een prooi

Vooral jonge of onervaren vogels, zoals meeuwen en sterns, zijn vaak slachtoffer. Zoals gezegd was men in Nederland vergeten dit te filmen, maar als je hier klikt zie je een filmpje waarin het wél gebeurt. Deze slechtvalk was echter minder succesvol en staakte uiteindelijk de strijd. Wil je niet het hele filmpje kijken? Start dan vanaf 01:56. Dan stap je precies in bij het begin van de jacht en zie je ook nog een oude bekende van vorig jaar bij BDL.


De weeksamenvatting

Ik zou de samenvatting van vorige week kunnen kopiëren en hier neerzetten, maar dat is flauw — en jullie zouden me affakkelen… eh… afvalken (en terecht ook).

Ze paren nog steeds. BUS brengt trouw prooitjes voor 4NL. De pietjepats-juveniel (die jonge vogel van nog geen jaar oud) kwam weer even ten tonele en 4NL zit nu iedere avond in de nestkast. Never a dull moment @ The Mortel, al missen we wel iets ten opzichte van eerdere jaren. #pinkteentraanweg


Afronding

Als je het mij vraagt, is de kans groter dat de paashaas een nestje eieren in de nestkast verstopt dan dat 4NL en BUS dit jaar nog voor nageslacht gaan zorgen. Het is niet anders.

Maar die beelden… ja, die beelden zijn zó bijzonder. En de band tussen beiden is zo sterk dat ook een vierde jaar zonder eieren ze uiteindelijk weinig zal deren. Toch zie je — met name bij 4NL — dat de wens voor eigen eieren (in plaats van paaseieren) diep zit. Blijkbaar alleen niet diep genoeg om ze daadwerkelijk te leggen.

Nogmaals: achter de schermen zijn we nog steeds aan het kijken welk alternatief we jullie kunnen bieden. Zodra we meer weten, brengen we jullie uiteraard als eersten op de hoogte!

Carpe diem! Geniet ervan en laten we hopen op verdere voorspoed. Tot volgende week!


Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over

Slechtvalk Alle Beleef de Lente blogs