Het is volop broedtijd en daarmee de tijd van het rustig wachten, totdat er zich nieuw leven aandient. Maar is er sprake van een echt “rustig” afwachten op het zeearend nest? De zwarte kraaien denken daar vaak heel anders over!
Het zeearend nest met een langs vliegende zwarte kraai (screenshot webcam, 23 maart 2026)
Volop dynamiek
Rustig afwachten tot de eerste piepgeluiden zich aandienen en het eerste barstje in de eischaal zichtbaar wordt. Nou, die rust is bij tijd en wijle ver te zoeken! Er is, zowel hoor- als zichtbaar, volop dynamiek onder, rond en boven het zeearend nest.
Veel geluiden zijn afkomstig van in de zomerpolder talrijk aanwezige weidevogels, (grauwe en Canadese) ganzen en (kok)meeuwen. In de nabijheid van het zeearend nest wordt met regelmaat de fraaie vinkenslag voorgedragen en was in de late uurtjes het kenmerkende gekras van een kerkuil hoorbaar. Zolang die kerkuil niet op de nestrand gaat zitten, vinden de zeearenden het allemaal best, totdat … de zwarte kraaien ten tonele verschijnen!
Pestgedrag (‘Mobbing’)
De zwarte kraaien komen vrijwel altijd met z’n tweeën en ongevraagd langs. Hun aanwezigheid heeft veel kenmerken van pesten en jennen en ze deden dit ook al voordat het eerste ei was gelegd. Het is niet aannemelijk dat ze echt proberen om een zeearend-ei te roven, want de kans dat dit voor één van beide dodelijk afloopt is groot. Eind juni 2022 bracht man zeearend een onthoofde adult zwarte kraai naar het nest, dus ‘mobbing’ kan je ook letterlijk de kop kosten! We zien dat de zeearenden zeer alert blijven en zo nodig met luidruchtige agressie reageren op de zwarte kraaien.
Kraaien (kraaiachtigen) kunnen zich simpelweg gedragen als echte pestkoppen! Dit gedrag werd in 1966 voor het eerst beschreven door bioloog Konrad Lorenz. Hij noemde het ‘mobbing’ en definieerde dit als: “het najagen, aanvallen van een predator door meerdere individuen samen, teneinde zijn jacht te bemoeilijken of hem uit de buurt te verjagen”. Een voorbeeld hiervan is als een groepje (kleine) zangvogels probeert om een in de boom zittende uil te verjagen.
Echter, ook buiten het broedseizoen zien we met regelmaat dat vooral zwarte kraaien “ruzie zoeken” met niet alleen zeearenden, maar ook met andere roofvogels zoals buizerds en haviken. En dan wel zo slim uitgevoerd, dat zij er zelf geen schade door oplopen. ‘Mobbing’, het blijft een opmerkelijk fenomeen in de natuur!
Zeearend en zwarte kraai … (foto Andries Dijkstra, november 2018)
Vogelbescherming Nederland - Samen voor vogels en natuur
