In onze kolonie is veel reuring. Gezelligheid en burenruzies, rust en herrie, lief en leed. Je vraagt je wel eens af, waarom de lepelaars zo dicht op elkaar gaan zitten.
Kolonie
Volgens de woordenboeken is de biologische betekenis van een kolonie: Een groep organismen (zoals dieren of planten) van dezelfde soort die samenleven. Over het waarom wordt geen uitleg gegeven.
Voedsel en nestgelegenheid
Laten we dan zelf maar op zoek gaan naar antwoorden. Wat is belangrijk in het leven en voorbestaan van vogels? Om mee te beginnen: voedsel en nestgelegenheid. Met voldoende voedsel kunnen vogels overleven, met nestgelegenheid kunnen ze voortplanten. Als dit laatste op een veilige plek kan, dan is het kringetje bijna rond. Er moet aan alle drie de voorwaarden worden voldaan. Als je wel voedsel hebt maar geen nestgelegenheid, dan is voortplanting niet mogelijk. Als je wel nestgelegenheid hebt maar geen voedsel, dan kun je sowieso niet overleven. En als je wel voedsel hebt en ook nestgelegenheid, maar de veiligheid is in het geding, dan is er ook geen kans op overleving.
Veiligheid voorop
Om als vogelsoort veilig te kunnen broeden, kunnen een paar dingen helpend zijn. Een schutkleur bijvoorbeeld. Die kunnen we voor de lepelaar alvast wegstrepen, wit kun je niet echt een schutkleur noemen. Iets om jezelf te kunnen verdedigen zou ook handig zijn. Reigerachtigen hebben een prima dolksnavel, maar de lepel van de lepelaar is niet geschikt als wapen. Een andere optie is groot zijn. Dat helpt bij de lepelaar in ieder geval iets. Wat ook helpt is met veel zijn. Met veel kun je een blok vormen. Veel kan voor de belager ingewikkeld of bedreigend zijn. Sommige predatoren willen een solitair nest wel proberen te roven, maar veel nesten met veel lepelaars kan te spannend zijn. Als in de kolonie ook nog andere soorten zitten, dan kan dat juist heel voordelig zijn. Als je zelf geen dolksnavel hebt, maar de kleine zilverreiger in de kolonie heeft dat wel, dan is dat voor alle vogels in de kolonie een voordeel. En als er dan ook nog een paar fanatieke meeuwen in de kolonie zitten die niet bang zijn aangelegd, dan is er nog wat extra geschut tegen belagers. De kolonie biedt bescherming.
Koek en ei?
Toch is niet alles koek en ei. Jongen tuimelen uit het nest en kunnen er soms niet meer in terugkomen. Er verschijnen vreemde lepelaars die zichzelf een plekje toe-eigenen, waardoor broedvogels niet meer op hun eigen nest kunnen of durven te komen. Buren wandelen over elkaars nesten heen, roven een tak van een ander of delen onbedoeld klappen uit met de vleugels wegens ruimtegebrek. En als je in een kolonie in bomen zit, dan kun je maar beter het hoogste nest hebben. De lager gelegen nesten krijgen de drek van de bovenburen over zich heen.
In onze kolonie is veel reuring. Gezelligheid en burenruzies, rust en herrie, lief en leed. Het lijken soms net mensen …
Wim van Nee
Nieuwe kolonie in stedelijke omgeving. Alkmaarderhout, Alkmaar, 7 mei 2024
Vogelbescherming Nederland - Samen voor vogels en natuur
