Vogelbescherming Nederland - Samen voor vogels en natuur
Het jubileumjaar ...
15.03.26 Het jubelende Jubileumjaar 2026 met 20 jaar ‘Beleef de Lente’, 10 jaar broedende zeea..
Door
Ronald van Harxen
Voorzitter werkgroep STONE
Nestkast uitkuisen
Ronald van Harxen, STONE | zondag 15 maart 2026 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 6x | 122x
Het is verbazingwekkend wat iemand met verstand van zaken weet te achterhalen door het bodemmateriaal van een nestkast grondig uit pluizen. Kun je met behulp van de camerabeelden zien of het een ware muis of een woelmuis is, met het uitpluizen kom je nog een laag verder. Hetzelfde geldt voor kevers.
Vleermuizen
Barry Teunissen spitte op verzoek het nestmateriaal van een cameranestkast in Haarle (Ov) uit en vond maar liefst zes soorten (spits)muizen: bosmuis, huismuis, veldmuis, woelmuis, huisspitsmuis en bosspitsmuis. Minstens zo bijzonder waren de restanten van twee vleermuizen: dwergvleermuis en laatvlieger.
Over doodgravers en mestkevers
Zwarte keverresten bleken toe te behoren aan gewone mestkever, driehoornmestkever, gewone doodgraver, krompootdoodgraver en zwarte doodgraver. Verder nog drie loopkeversoorten: blauwzwarte schallebijter, kettingschallebijter en tuinschallebijter. Vooral die doodgravers (beetje lugubere naam overigens) zijn grappig. Veel soorten 'begraven' dode dieren als muizen en vogels en zetten dichtbij hun eitjes af. De larven daaruit doen zich, gevoerd door de moeder, vervolgens te goed aan het rottende vlees. Mestkevers -de naam verraadt het al een beetje - smikkelen en smullen van de uitwerpselen van bijvoorbeeld paarden en koeien.
Aas uitleggen
Ik las eens het verhaal van Engelsman die meende dat steenuilen soms bewust ergens muizen neerleggen (en dus niet opeten) om kevers en hun larven te lokken en die vervolgens naar hun jongen te brengen. Dat zou een knap staaltje van bewust en planmatig handelen zijn. Of een Engelsman met iets te veel fantasie?
Hoornaar
Dit soort keverprooien laat mooi zien dat steenuilen een deel van hun voedsel op de grond verzamelen en niet alleen vliegend of vanaf een zitpost. Tegelijk vraag je je af hoe ze die vier (Europese) hoornaars hebben gevangen die Barry in het nestmateriaal aantrof. Van twee ervan vond hij alleen de kaken, van twee andere de complete kop (zie foto in de kop van dit blog). Je hebt niet veel fantasie nodig om er twee aliens in te zien die ons een kopje kleiner komen maken.
Voegt kennis toe
Door zoveel (insecten)soorten op naam te brengen, vergroten we onze kennis van de voedselecologie van steenuilen in belangrijke mate. Hoe mooi zou het dan ook zijn als we van al onze 160 bezette nestkasten die we het afgelopen jaar controleerden het bodemmateriaal zouden kunnen laten uitzoeken? Waarschijnlijk is dat iets te veel gevraagd (Barry?), maar het plan is in ieder geval om na afloop van het broedseizoen de BdL-nestkast uit te kuisen en aan een nauwkeurige inspectie te onderwerpen. Wie weet wat dat allemaal oplevert!?
Met veel dank aan Barry Teunissen voor het betere pluiswerk en de foto's.
Steenuilenoverleg Nederland (STONE) is een landelijke werkgroep die steenuilenbescherming en -onderzoek coördineert, stimuleert en faciliteert. Daartoe wordt samengewerkt met relevante binnen- en buitenlandse, professionele en vrijwilligersorganisaties. STONE is een vrijwilligersorganisatie, zonder betaalde krachten. Bezoek de website van STONE
Meer over
Steenuil Alle Beleef de Lente blogsDrama bij de lepelaars; een na..
14.03.26 Je denkt veilig te zitten. Hoog en droog op een dam, omringd door water, midden in Na..
Kwartet
13.03.26 Het is nu meer dan 80 uur na het leggen van het vierde ei. We verwachten geen vijfde ..
Blijf op de hoogte
Meld je aan voor Vogelnieuws en ontvang nieuws, inspiratie en tips over vogels. En blijf op de hoogte van beschermingsprojecten en evenementen.
Meld je aan