Leeg, leger, leegst

Peter de Vries, NIOO | dinsdag 26 mei 2026 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 5x | 29x

De kast werd langzaam leger, totdat er op een gegeven moment nog maar twee jongen over waren. Ook zij verdwenen uiteindelijk razendsnel uit beeld. De kast begon leeg, vulde zich met een druk en levendig koolmeesgezin, en aan het einde van dit verhaal is ze weer helemaal leeg.

De kans bestaat dat dit paartje nog aan een tweede legsel begint. Vroeger gebeurde dat opvallend vaak, maar tegenwoordig zien we het steeds minder. Bovendien bevat een tweede legsel meestal minder eieren dan het eerste; een tweede legsel van zeven eieren is al behoorlijk groot. Ook mislukt een tweede broedsel relatief vaak.

Waarschijnlijk heeft dat te maken met de hoeveelheid voedsel die later in het seizoen beschikbaar is. Tegen die tijd zijn er minder rupsen te vinden en worden de ouders noodgedwongen vaker ander voedsel aan hun jongen te voeren, zoals kevers. Voor jonge koolmezen zijn die minder geschikt: de harde schildjes zijn lastig te verteren en kunnen letterlijk voor een buik vol onverteerbare resten zorgen.

Dus kijken we nu tegen een lege nestkast aan. Alle jongen zijn succesvol uitgevlogen en eigenlijk verliep het broedseizoen van onze Beleef de Lente-koolmezen precies zoals je het hoopt te zien. Het vrouwtje legde haar eieren, de jongen kwamen uit — wel iets eerder dan ik had verwacht — en groeiden vervolgens als kool. Ook het uitvliegen verliep keurig op tijd. Kortom: een broedsel zoals een broedsel bedoeld is.

Nu de kast leeg is, is ook het moment aangebroken waarop de camera uitgaat en het koolmeesteam langzaam weer in de ‘winterslaapstand’ verdwijnt. Daarmee is dit ook het laatste blog van dit seizoen, en aan mij de eer om het slotwoord te mogen schrijven.

Allereerst wil ik mijn medebloggers bedanken voor de fijne en soepele samenwerking. Het was een groot plezier om samen met jullie deze blogruimte telkens weer te vullen met verhalen, observaties en leuke weetjes. Daarnaast natuurlijk een groot dankjewel aan het hele BdL 2026-koolmeesteam. Dankzij jullie inzet, enthousiasme en vele uren werk achter de schermen is deze lente opnieuw een groot succes geworden voor alle Koolmeeskijkers.

En last but not least: dank aan alle kijkers die hebben meegeleefd en gereageerd. Voor jullie vragen — ook over dingen die voor ons soms vanzelfsprekend lijken —, jullie enthousiasme, scherpe observaties, betrokkenheid en soms ook het meeleven op spannende momenten. Juist die reacties maken Beleef de Lente ieder jaar weer extra bijzonder.

Als toegift hieronder nog een foto van een kast die allesbehalve leeg is. Volgend voorjaar gaan we ongetwijfeld weer genieten van onze meesjes. Maar wie weet… krijgen we dit seizoen toch nog een verrassing in de vorm van een tweede legsel? Kleine cliffhanger dus… 😉

Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) doet fundamenteel en strategisch ecologisch onderzoek. Met meer dan 300 onderzoekers en studenten is het NIOO één van de grootste onderzoeksinstituten van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De NIOO-ers bestuderen organismen, populaties, levensgemeenschappen en ecosystemen. Samen onderzoeken ze de volle breedte van planten-, dier- en microbiële ecologie, zowel op het land als in het water. Bezoek de website van NIOO

Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over