Koekoek

In het verleden heb ik u al eens verteld over het werkwoord 'ooievaren'. De dikke meneer Van Dale beschrijft de betekenis in zijn woordenboek: beurtelings op het linker en rechter been steunen.

Ik voeg er een tweede, verrassende betekenis aan toe. Ooievaren betekent ook: te vondeling leggen. Het is een woord met een positieve klank, waarbij verwacht wordt, dat de vondeling goed terecht komt.

Maar hoe zit dat nu met de ooievaars zelf? In tegenstelling tot de koekoek ooievaren ooievaars zelf niet, ze leggen hun eigen eieren of jongen niet te vondeling. Maar kúnnen deze wel worden geooievaard? Kunnen hun eieren en jongen worden ondergelegd bij een ander ooievaarspaar? Accepteert en adopteert dat andere paar deze eieren of jongen?
Dat brengt ons terug naar de beginjaren van het ooievaarsproject. De basispopulatie die in gevangenschap werd gehouden, was klein. Er moesten voldoende vogels worden gefokt om uit te kunnen zetten in de natuur. Daarbij was ieder ei kostbaar en ieder jong nog meer. Wanneer een broedpaar slechts één ei had en een ander broedpaar bijvoorbeeld vijf even oude eieren, dan konden eieren overgelegd worden, waardoor beide broedparen elk drie eieren gingen uitbroeden. Ze accepteerden dit zonder bezwaar.

Maar als het nu niet om eieren gaat, maar om jongen? In het verleden is ook dit regelmatig gedaan. Dat gebeurde weloverwogen. De jongen moesten bijvoorbeeld ongeveer van gelijke leeftijd zijn en een nest met één jong moest niet worden uitbreid naar vier. Maar toch, ooievaarskuikens zijn in het verleden succesvol geooievaard.

Dan geef ik gelijk nog maar een derde betekenis van het werkwoord ooievaren. Dat is wat ringers, Storkers en andere ooievaarsliefhebbers doen als ze zich met ooievaars bezighouden. Ze ringen, houden gegevens bij, maken nesten of schrijven weblogs ... ze ooievaren.
Deze laatste betekenis is niet officieel, maar mocht meneer Van Dale haar willen overnemen in zijn woordenboek, dan vind ik dat goed.

Wim van Nee
STORK