Een dynamisch geheel

Peter de Vries, NIOO | dinsdag 14 april 2026 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 15x | 149x

Maar oplettende kijkers hebben het misschien wel gezien. Gisteren rond 7:15 zat het vrouwtje in de kast met de staart omhoog. Ze maakte bewegingen die sterk leken op persen en kneep af en toe haar ogen dicht. Het blijft dus nog even afwachten, maar als ze dit gedrag vanochtend opnieuw liet zien, dan zou het goede kunnen zijn dat de eerste eitjes inmiddels gelegd zijn. Maar pin me er niet op vast, helemaal zeker weet ik het ook niet.

Wat ik wél zeker weet is hoe het ervoor staat met die andere nestkast, nummer 138. Daar was vorige week nog wat onduidelijkheid over: was het nest verlaten of niet? Nu, ik heb goed nieuws, want bij een controle afgelopen vrijdag bleken de eitjes gewoon warm te zijn. Er wordt dus gebroed!

Over dit broedsel valt trouwens nog genoeg te vertellen. Ondanks dat in deze kast het vroegste ei ooit is gelegd (binnen het langdurige NIOO-onderzoek), heeft het vrouwtje daarna duidelijk gas teruggenomen (zie ook mijn blog van vorige week). Zó zelfs dat ze inmiddels is ingehaald door vijf andere legsels. Volgens de huidige planning komen de eitjes in kast 138 rond 22 april uit. Maar er zijn al twee broedsels die volgens schema morgen (15 april) uit moeten komen, dus een volle week eerder.

Mooi om te zien: een vroeg eerste ei betekent dus niet automatisch ook vroege jongen. Legsels kunnen elkaar gewoon ‘inhalen’. Dit laat mooi zien hoe dynamisch een broedseizoen is. Koolmezen hebben met allerlei factoren te maken en moeten daar voortdurend op anticiperen.

Het lijkt allemaal zo simpel: je bouwt als Koolmees een nest, legt je eieren en brengt je jongen groot. Maar niets is minder waar. In elke nestkast – en natuurlijk ook in onze eigen Beleef-de-Lente-kast worden continu keuzes gemaakt. Pas als je een broedsel echt van dichtbij en in detail volgt, wordt dat duidelijk.

Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) doet fundamenteel en strategisch ecologisch onderzoek. Met meer dan 300 onderzoekers en studenten is het NIOO één van de grootste onderzoeksinstituten van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De NIOO-ers bestuderen organismen, populaties, levensgemeenschappen en ecosystemen. Samen onderzoeken ze de volle breedte van planten-, dier- en microbiële ecologie, zowel op het land als in het water. Bezoek de website van NIOO

Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over