Alles onder controle... behalve dat ene ei

Peter de Vries, NIOO | dinsdag 5 mei 2026 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 13x | 88x

Het vrouwtje zit nog geregeld op de jongen — en dat is maar goed ook, want ze kunnen zichzelf nog niet warmhouden. Zeker niet met dit weer. Op het moment dat ik dit schrijf (5 mei, ergens halverwege de middag) is het in Drenthe amper 10 graden. Best fris dus, en op zulke dagen blijft Ma mees gelukkig langer op het nest zitten.

Voor jonge meesjes zijn koude dagen sowieso niet ideaal, en vooral kou in combinatie met regen kan echt problemen geven. De ouders moeten er dan toch op uit om voedsel te zoeken, komen nat terug in de kast en zo koelen de jongen steeds verder af. Die krijgen het koud, gaan minder bedelen, en dat is precies waar het mis kan gaan: de ouders denken dan dat er geen honger is en verliezen de prikkel om te voeren. Vanaf dat moment kan het snel gaan. De jongen worden sloom en kunnen binnen een paar uur sterven.

Maar geen paniek: dat scenario gaat zich bij onze Beleef de Lente-mees niet voordoen. De vooruitzichten zijn gelukkig helemaal niet zo slecht, dus je kunt met een gerust hart blijven kijken.

Over die andere befaamde kast (NIOO kast 138, met het allervroegste ei ooit) valt eigenlijk weinig spectaculairs te melden. Alles verloopt daar precies zoals je hoopt: de ouders voeren goed en de jongen groeien als kool. Volgende week vast meer nieuws over dit nestje, maar dat bewaar ik voor mijn volgende blog.

Vandaag kreeg ik wel een bijzonder bericht van een collega. Een nest van een Pimpelmees was gepredeerd en dus mislukt. Wat doet zo’n Pimpelmees dan? Die nam simpelweg een verlaten nest van een Koolmees over. Ook dat nest was overigens mislukt, maar er lag nog één eitje in. De Pimpelmees trok zich daar weinig van aan en begon haar eigen eitjes erbij te leggen. Resultaat: een nest met acht Pimpelmeeseieren en één Koolmeesei (zie foto hieronder — het Koolmeesei is iets groter en met een blauwe pijl aangegeven). De Pimpelmees is nog niet aan het broeden, dus ze kan er nog meer eitjes bijleggen. 

Dit soort dingen gebeurt af en toe vaker en soms zelfs andersom: een Pimpelmeesei in een nest met Koolmeeseieren. Hoe zo’n ‘vreemd’ ei daar precies terechtkomt, blijft meestal gissen. Maar in dit geval hebben we in ieder geval een aardig idee hoe het kan zijn gegaan.

Voor de ouders maakt het uiteindelijk weinig uit. Zolang de jongen maar hard genoeg bedelen, wordt er gevoerd. Dat principe zie je ook bij de Koekoek, die zijn ei in het nest van andere soorten legt, zoals de Kleine Karekiet. Die pleegouders voeren het koekoeksjong net zo fanatiek op, ook al is overduidelijk dat het geen eigen jong is.

Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) doet fundamenteel en strategisch ecologisch onderzoek. Met meer dan 300 onderzoekers en studenten is het NIOO één van de grootste onderzoeksinstituten van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De NIOO-ers bestuderen organismen, populaties, levensgemeenschappen en ecosystemen. Samen onderzoeken ze de volle breedte van planten-, dier- en microbiële ecologie, zowel op het land als in het water. Bezoek de website van NIOO

Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over