Volgens het boekje…

Wim van Nee | vrijdag 8 maart 2019 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 1265x | 207x

‘Het boekje’ is een soort algemeen aanvaarde waarheid,  een collectieve zekerheid. Daarmee is de natuur in hokjes te plaatsen en wordt het er een stuk overzichtelijker van.

Domme ooievaar

Ik zal een voorbeeld geven. Een ooievaar is ‘volgens het boekje’ een trekvogel. Daarop volgen conclusies die gemakkelijk iets te kort door de bocht gaan, zoals: Ooievaars zijn trekvogels, dus ze horen op trek te gaan... Een ooievaar die niet op trek gaat doet dus iets verkeerd, die houdt zich niet aan het boekje.
Domme ooievaar...

Verplaatsingsgedrag

Maar wat is ‘op trek gaan’ eigenlijk? Het is verplaatsingsgedrag van vogels. Ze doen dat omdat er buiten het broedseizoen in het broedgebied onvoldoende voedsel beschikbaar is om te overleven. Zo gaan ooievaars op trek naar West-Afrika. Dit is zonder twijfel een gevalletje van op trek gaan. Andere ooievaars gaan niet verder dan Spanje. Ook dat kunnen we trekgedrag noemen. Maar hoe zit dat met een ooievaar uit Groningen die in Tilburg overwintert? Is die op trek gegaan? Hij heeft immers zijn broedgebied verlaten en is naar Tilburg gevlogen, omdat daar in de winter blijkbaar voedsel voorhanden is. En een ooievaar uit Friesland die in Drenthe overwintert?

Dynamiek

De natuur is dynamisch, veranderende omstandigheden leiden tot veranderend vogelgedrag. Trekroutes veranderen en ooievaars trekken ver of minder ver. Veel van de ooievaars die afgelopen winter geteld zijn tijdens de wintertelling, zijn trekvogel in eigen land. En dat is niet in hokjes te plaatsen.

Gelukkig kennen ooievaars hun eigen boekje niet. Ze doen wat hun instinct ze ingeeft, geleid door de omstandigheden waarin ze verkeren.
En zich aanpassen aan ‘het boekje’ is er niet bij. Het is andersom, 'het boekje' moet zich aanpassen aan de ooievaars.

Wim van Nee
STORK

Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over