Reservebank

Wim van Nee | vrijdag 19 juni 2026 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 7x | 71x

Genoeg

Toen een snoek van onder het wateroppervlak één van de pullen greep, leek de moedereend wel even te schrikken, maar direct daarna ging ze over tot de orde van de dag, de overgebleven kuikens met zich mee lokkend. Ik denk niet dat eenden kunnen tellen.
Gelukkig zitten er nog genoeg jongen op de reservebank. Op de spelersbank is slechts plaats voor één of twee. De reservebank is een stuk langer dan de spelersbank, je kunt er maar beter niet op zitten. De meeste reserves zullen nooit spelen. 

Ellebogenwerk

Bij lepelaars is het al niet veel anders. Met een beetje geluk vliegt de helft van de geboren jongen uit, vaak zelfs minder. Tussen de kuikens heerst een bijna onzichtbare strijd om de plekjes op de spelersbank. Een beetje empathie voor de nestgenoten is er niet bij. Met ellebogenwerk proberen ze als eerste de hapjes te krijgen. In dit decor is overleven een kunst.

Overlevingsstrategie

Om als soort te overleven zijn strategieën nodig. Eén ervan is zoveel mogelijk jongen groot krijgen. Dat is hard werken voor de lepelaars. Het begint al met meer eieren leggen dan nodig is. Om zoveel mogelijk jongen te laten overleven, moeten er ook offers gebracht worden.  De eieren zijn het eerst aan de beurt, ze zijn roofgoed voor marters, vossen of zwarte kraaien. Ook de kleine jongen zijn een aantrekkelijke prooi voor predatoren. Langzaam maar zeker vallen de reservejongen af. Maar ze sterven niet voor niets, ze maken deel uit van de voedselkringloop. De marters, vossen en kraaien hebben zelf ook jongen te voeden. Voor hen geldt hetzelfde, er zit een deel op de reservebank …

Alles of niets

Dieren met een korte reservebank moeten goed voor hun jongen zorgen. Ze kunnen er niet al te veel verliezen, anders loopt zelfs de spelersbank gevaar. Dieren die per worp slechts één jong krijgen, zijn nog meer beschermend. Voor hen is het alles of niets, er zit niemand op de reservebank.

Heel lang

Het tegenovergestelde kan ook. Kikkers produceren een enorme hoeveelheid dril, die wel uit 1000 eitjes kan bestaan. Moeder kikker kijkt er totaal niet naar om. Ze waagt de gok: ze produceert heel veel jongen, dan blijven er altijd wel een paar over. In hoog tempo worden de eitjes en later de dikkopjes opgegeten door alle mogelijke predatoren. Ook dit is niet voor niets. Ze vormen een heel belangrijke schakel in het ecosysteem in de sloot, ze zijn voedsel. Als er uiteindelijk 5, 10 of 20 overleven, dan heeft moeder kikker het heel goed gedaan. De reservebank van de kikker is heel erg lang, de spelersbank kort.

Lang verhaal kort

Bij de lepelaar zijn de beide banken ongeveer even lang. De reservebank is hard nodig, het is onderdeel van de overlevingsstrategie. En slachtoffers onder de jongen horen er helaas bij…
Maar gelukkig gaat het goed met de lepelaar in Nederland, in 20 jaar tijd is de populatie meer dan verdubbeld.

Wimk van Nee

Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over