Koekkoek

Het ziet er wel een beetje vreemd uit, die twee k’s in het midden. Maar toch vergis ik me niet. Ik wil het namelijk hebben over MA Koekkoek, niet over ma koekoek.

Koekoek

De koekoek zal nooit een Beleef de Lente-soort kunnen worden. Ze maakt geen eigen nest. De stiekemerd legt haar eieren in het nest van een nietsvermoedende kleine karekiet of rietzanger. Ze bemoeit zich zelfs helemaal niet met de broedzorg van haar eigen kroost. Maar ik dwaal af.
Koekkoek dus. Wie in het pre-computertijdperk op de lagere school gezeten heeft, kent de natuurplaten van MA Koekkoek. Vanaf het begin van de vorige eeuw vormden deze platen de basis van het natuuronderwijs. Onvoorstelbaar dat deze afbeeldingen het bijna 100 jaar hebben volgehouden om uiteindelijk pas deze eeuw wat meer naar de achtergrond te raken.

Het Naardermeer

Op de allereerste Koekkoekplaat, Het Naardermeer, staat gelijk al een lepelaar afgebeeld. Het Naardermeer en het Zwanenwater waren vele jaren lang de enige twee plekken in ons land, en zelfs in heel West-Europa, met broedkolonies van de lepelaar. Dat Koekkoek een solitair nest schilderde, nemen we hem niet kwalijk. Hij wilde een compleet beeld van Het Naardermeer geven en dan moet je wel ruimte hebben om andere belangrijke soorten, zoals purperreiger en zwarte stern, een plekje te geven. Niet genoeg ruimte dus voor een complete lepelaarskolonie.

Vos

In het begeleidende tekstboekje bij de plaat is de lepelaar de eerste soort die beschreven wordt. In de laatste paar regels spreekt de schrijver zijn zorgen uit over de toekomst van de Naardermeerlepelaars. Deze tekst stamt uit de jaren 60. De drooglegging van zuidelijk Flevoland was aanstaande en dat zou nog wel eens gevolgen kunnen hebben voor de lepelaars, die veel foerageerden in dit gebied.
De schrijver kreeg bijna gelijk. De kolonie van het Naardermeer is eind jaren 80 verdwenen. De oorzaak was echter niet de drooglegging van Flevoland. Het was een roofdier, de vos.

Het is wel heel mooi, dat we met Beleef de Lente nu juist een kolonie volgen in Flevoland. De andere overeenkomst is wat wranger. Onze kolonie heeft last van een ander landroofdier, een boommarter. Hij heeft al heel veel eieren geroofd en komt ’s nacht geregeld onrust stoken in de kolonie. Niet dat dit een hele kolonie zal uitroeien, maar het heeft mogelijk wel gevolgen voor het broedresultaat. Laten we in ieder geval hopen dat de lepelaars de onrust kunnen doorstaan.

Wim van Nee