Het dilemma van een weidevogelbeschermer

Tineke Hoekstra | zondag 26 april 2026 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 1x | 12x

Ondanks dit goed georkestreerd verhaal, loopt het helaas soms anders. En zo kom ik uit bij de bruine kiekendief. Een majestueuze roofvogel, die in mijn werkgebied in de Krimpenerwaard regelmatig laag over de graslanden scheert, opzoek naar voedsel. De bruine kiek broedt in april, mei tot in juni. Na 31-38 dagen komen de eieren uit. De jongen, een legsel bestaat uit 3 tot 6 eieren, worden nadat ze vliegvlug zijn (35-40 dagen) nog wekenlang gevoerd. 

Grondbroeders

Terug naar de weidevogels. Het zijn grondbroeders. Ze maken hun nest op de grond en zitten daar een kleine maand op te broeden. Hun kuikens zijn nestvlieders en scharrelen zelf gedurende een maand hun kostje op de grond bij elkaar. Dat betekent dat grondbroeders zo’n twee maanden lang kwetsbaar zijn voor predatie…..

De lezer voelt het aankomen……
Het is juni, en ik ben als veldcoördinator verheugd over het broedsucces. Dankzij goed in mozaïek neergelegd zwaar natuurbeheer zijn er veel bijna vliegvlugge jongen. Genieten.
Vanaf de weg spot ik een bruine kiekendief, boven in de lucht biddend en draaiend opzoek naar voedsel. Ineens stort hij zich naar beneden.

Het duivels dilemma

Bij het zien van de alarmerende en in paniek rakende grutto, kievit en tureluur ouders, krijg ik tranen in de ogen. Ze proberen met veel kabaal en capriolen in de lucht de kiekendief, die op de grond bezig is met het verschalken van zijn maaltijd, te verjagen. 
Maar de roofvogel geeft geen krimp en minuten later, het voelt als uren verlaat hij mijn broedgebied, klaar met eten. Een jong in de bek.
Het is een duivelsdilemma - want ik weet dat ook de jongen van deze prachtige roofvogel moeten eten. Het is de natuur.

Predatie is echter een complex probleem. Het zomaar weghalen van predatoren leidt niet per definitie tot hogere overleving. Het kan zelfs averechts werken, aldus Sovon- Vogelonderzoek Nederland. 
Het is ook niet de belangrijkste oorzaak van de teruggang van weidevogels, blijkt uit tal van wetenschappelijke studies. 

Het grootste probleem voor de weidevogels is het verdwijnen van geschikt leefgebied door het steeds intensievere gebruik van het boerenland. En ook het landschap eromheen is niet op orde, zeggen deskundigen. Grootschalige weidelandschappen met een te lage grondwaterstand en eentonig raaigras dat vaak en vroeg in het jaar wordt gemaaid, bieden weidevogelkuikens te weinig overlevingskansen.
Maar ook andere factoren, als woningbouw, en de aanleg van zonnepanelen en windmolens in weidevogelgebied spelen een rol. 

Predatie als natuurlijk fenomeen

Het Groninger Landschap ziet predatie als een natuurlijk fenomeen en niet als de oorzaak van de teruggang van weidevogels. In een gezonde weidevogelpopulatie hoort het erbij. Er is nu echter sprake van een disbalans. Predatiebeheer is daarom een onderdeel van weidevogelbeheer, en is als eerste gericht op het minder aantrekkelijk maken van de broedgebieden voor predatoren. 

Maar als ons landschap meer in balans is kan ook de kiek z’n gang gaan - want dat is toch uiteindelijk natuur op z’n best!

Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over