Tureluur

Ben Schepers | zondag 5 april 2026 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 8x | 72x

Parende tureluurs

Tureluur: goede buur beter dan een verre vriend

De tureluur is al jaren een graag geziene gast en talrijke broedvogel in het veenweidegebied in Noord-Nederland. Mij valt op dat het uitkomstresultaat ten opzichte van de andere weidevogels van de “grote vier” (kievit, grutto en scholekster) verhoudingsgewijs groot is en de soort zich hier als broedvogel redelijk tot goed in stand weet te houden.

Hoe doet de tureluur dit en wat is hun geheim?

Territorium

Een paartje tureluur is al vanaf half maart scharrelend aanwezig in het beoogde broedgebied. Ze nemen de tijd om de omgeving goed te scannen op o.a. de aanwezigheid van andere weidevogels en te werken aan de relatie. Aangezien ze in de regel later (vanaf half april) beginnen te leggen dan de kievit en de grutto kunnen ze de kat uit de boom kijken en rustig een geschikte nestlocatie uitzoeken.

Nestlocatie

Nattere kruidenrijke graslandpercelen met een pollige structuur met plasdras en/of ruwe slootranden in de buurt zijn favoriet. Het nest wordt gemaakt in een licht verdiepte holte in een graspol. In de regel wordt er gebroed op 4 eieren voor een periode van 24 dagen. Tijdens dit broedproces wordt het nest van binnenuit vakkundig afgeschermd met gebogen grashalmen. Er ontstaat een soort tentje (zie foto boven) over het nest waardoor de broedende vogel en/of de eieren nagenoeg onzichtbaar is.

Uit eigen ervaring als veldmedewerker kan ik bevestigen dat het zoeken van een nest in het kader van legselbeheer bijzonder moeilijk is. Zelfs als je er bijna bovenop staat, is het nest nauwelijks te vinden.

Luchtmacht

Een ander opvallend feit is dat het nest bijna altijd heel dicht (4 tot 8 meter) bij de buren ligt. Een broedende kievit, scholekster, grutto en/of kluut in de buurt staat garant voor veldwachters en parate luchtafweer tegen predatoren en overig onraad. De tureluur haan sluit zich hier luidruchtig bij aan en de hen blijft zo mogelijk stil in haar veilige tentje zitten.

Ook bestaat er een verdedigingstactiek tegen grondpredatoren die te dicht bij de nesten en/of kuikens komen. Tureluurs gaan dan gezamenlijk in een kleine zwerm dicht boven de predator vliegen terwijl ze allen gelijktijdig alarmkreten slaken. Dit zogenaamde wezelalarm schrikt de aanvallers in de regel voldoende af.

Slim

De tureluur pakt het slim aan; daar kunnen de buren hopelijk ook iets van leren.

Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over