Kemphanen

Ben Schepers | vrijdag 27 maart 2026 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 13x | 100x

Kemphaan in voorjaar

Kemphanen: Kunnen we meer broedgevallen verwachten?

Kemphanen zijn regelmatig in beeld op de camera’s van de Boerenlandvogels. Ook worden ze elk jaar in steeds grotere aantallen en op meerdere plekken in ons werkgebied in Groningen waargenomen in de nattere weidegebieden. De aangelegde plasdrassen werken als een magneet en bieden goede omstandigheden om te foerageren. 

Zijn dit nou doortrekkers of broedvogels?

Om die vraag te kunnen beantwoorden, worden enkele bijzondere kenmerken van deze soort kort beschouwd. 

Eigenschappen broedgebied

De kemphanen hebben met een relatief korte snavel drassige weide nodig om voedsel in de vorm van larven, insecten en wormen te kunnen vinden. Ook is het een schuwe vogel die rust zeer op prijs stelt.

Verder stellen de hanen en de hennen afzonderlijk specifieke eisen aan het terrein. De hanen hechten aan vaste drogere baltsplaatsen (arena’s, leks) met eigen honks (klein territorium van 1 m²). De hennen zoeken juist meer het type hooiland om een veilige nestplek te vinden en de kuikens (nestvlieders) te beschermen. 

Bestaande broedgebieden

De kemphanen zijn trekvogels die lange afstanden niet schuwen. Overwinterd wordt er hoofdzakelijk in de zuidelijke helft van Afrika en gebroed in noordelijk Europa en oostelijk Siberië. Onze omgeving met zijn natte weidegebieden en meer gematigd klimaat is het meest zuidelijk gelegen broedgebied.

Waarnemingen

Het aantal waarnemingen van trekvogels in ons gebied neemt toe. Op de webcam en in andere plasdrassen zien we nu in maart foeragerende trekvogels in hun overwegend grijze winterkleed. Hanen en hennen zijn nu moeilijk te onderscheiden. In de najaarstrek zie je de hanen in een veelkleurig zomerkleed.

Naarmate het voorjaar verder vordert, verandert het verenkleed (hanen) en het gedrag van de vogels. Tot nu toe echter niet met het resultaat dat er een broedpoging wordt ondernomen in ons werkgebied. Behoudens enkele bekende broedgevallen in het uiterste Noorden van ons land is het dus een zeer zeldzame broedvogel.

Hoop

Het lijkt erop dat beheermaatregelen als verhoogd peil en plasdrassen, al of niet in combinatie met uitgesteld maaien en hooiland, kemphanen aantrekt.

Laten we hopen dat deze trend zich voortzet en dat we over enkele jaren broedgevallen van deze prachtige en mysterieuze weidevogel kunnen verwelkomen in ons werkgebied in Groningen.

Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over