Het koppel Bosuilen maakt wat mee. Niet alleen wij voelen dat de temperatuur begint te stijgen en het beter weer wordt. De lente breekt aan. Alleen voor de bosuilen was het al heel belangrijk om dat in de winter te zien aankomen. Daar ga ik in dit blog wat dieper op in.
Vragen stellen: Het kan bij Beleef de Lente. Als team Bosuilen zien we mooie vragen voorbij komen. Eentje heb ik zojuist beantwoord en dat was een leuke vraag, dus ik gooide de plannen voor mijn blog maar even om. Dus dankjewel Lenavl van het Haganum voor de vraag:
Welke abiotische en biotische factoren kan je bij dit nest waarnemen en welke leefomstandigheden hebben deze vogels in deze tijd?
In dit blog licht ik dat voor de paar- en broedtijd even toe. Het gaat wel iets te ver om alles te noemen wat er op dit moment aan biotische en abiotische factoren waarneembaar is. Want het feit dat planten nu volop in de knop komen en de eerste planten gaan bloeien is een mooie biotische factor, maar daar hebben de Bosuilen weinig aan. :) En de aanwezigheid van andere dieren zijn allemaal biotische factoren. Neerslag, wind, luchtvochtigheid. Het zijn allemaal abiotische factoren. En ik heb niet genoeg woorden in mijn blog om alles te bespreken. Voor nu houdt ik het dus bij de broedtijd.
Abiotische wattes?
Ik begin voor alle kijkers even met het verschil. Abiotische factoren zijn de niet-levende omstandigheden in het leefgebied van onze uilen, zoals temperatuur, licht, water en klimaat. Biotische factoren hebben te maken met de levende organismen en hun onderlinge relaties. Denk hierbij aan voedselaanbod, concurrentie en voortplantingspartners.
Als de vraag dan is wat waarneembaar is, is dat voor ons lastig in te schatten voor dieren. Teveel om op te noemen. Wat ik wel kan doen, is een idee geven hoe we hier tegenaan kijken.
Klok kijken en kalender lezen
Bosuilen kunnen natuurlijk geen klok kijken of kalenders lezen. Als de winter zijn intrede doet, trekken Bosuilen zich over het algemeen al wat meer terug in hun eigen territorium. Wanneer met name licht (dagen worden weer langer) en temperatuur (temperatuur kan wisselvallig worden of oplopen) weer beginnen te veranderen in de winter, worden de Bosuilen getriggerd. Dit zijn abiotische factoren die gedrag opwekken bij de Bosuilen.
Jonge Bosuilen gaan territorium kiezen en gaan baltsen op zoek naar een partner. Vaste koppeltjes zoeken het nest van hun territorium weer op. Paarvorming en territorium afbakening (de bekende bosuil roepjes) beginnen dus al in de winter (december-januari). De aanwezigheid van een vogel van het andere geslacht en de interesse van die vogel in het nest (biotische factoren) versterkt het baltsgedrag. De aanwezigheid van een vogel van hetzelfde geslacht (biotisch) roept juist meer territorium gedrag op. Als het mannetje en vrouwtje elkaar gevonden hebben, gaan ze over tot paringen.
Op eieren zitten
Zodra de voedselstand verder toeneemt (biotisch) en het mannetje Bosuil genoeg prooien aandraagt (biotisch) vinden de paringen plaats. Vervolgens gaat het vrouwtje eieren leggen. Hoeveel eieren hangt af van haar eigen conditie (intern) en de hoeveelheid energie die ze heeft. Veel prooien (biotisch) hebben daar dus invloed op.
In de broedtijd merken de Bosuilen dat de prooistanden verder beginnen toe te nemen doordat prooien zich nu ook gaan voortplanten (Biotisch). Ook merken de uilen dat de temperatuur verder begint toe te nemen (abiotisch), wat gunstig is voor de kuikens als ze straks uit komen.
De 3 P's
Prooien... Prooien... Prooien...
Als de kuikens er straks zijn, moeten ze eten. En dat laten ze dan ook merken door allerlei bedelgeluidjes (biotisch). Gelukkig is het dan vaak zo dat er meer dan voldoende prooien zijn (biotisch) doordat ze zich snel voortplanten. Daarover ga ik niet te ver in nu, want dat komt nog en anders hebben we dan minder om te bloggen.
De Bosuilen hebben dus een gezonde locatie nodig om te overleven. Al de verschillende onderdelen hebben invloed op het leefgebied.
Zware tijden
Tja. Het kan zijn dat door lange perioden van slecht weer (abiotisch) de uilen niet aan voldoende voedsel komen (biotisch). Slecht weer bemoeilijkt het jagen van de uilen en zorgt er voor dat prooidieren minder naar buiten komen en minder zichtbaar zijn. Ook kunnen er andere redenen zijn waarom een prooidiersoort minder beschikbaar is. Dan stappen uilen over op andere prooidieren. Zo werd er vandaag nog een kikker binnen gebracht.
Zo zie je maar. Er zijn tal van biotische en abiotische factoren van invloed op het gedrag van deze Bosuilen en tegelijkertijd ook op het gedrag van prooidieren. Ze passen hun gedrag hier op aan. Het samenspel van al deze factoren zorgt er voor dat vogels hun gedrag voortdurend aanpassen.
Kijk maar eens wat je allemaal gaat zien de komende tijd aan gedrag. Is er een verandering aan het gedrag te zien als de condities veranderen? En is dat dan een biotisch of een abiotische factor? Zie je bijzondere dingen, meldt dit dan vooral in de clip tips. En zie je bijzonder gedrag wat je niet herkent, vraag het dan aan ons team!
Veel kijkplezier, en blijf vooral vragen insturen!
Vogelbescherming Nederland - Samen voor vogels en natuur
