De Valkenkoning

Koningsdag in Nederland! Al een flink aantal jaren vieren we de geboortedag van ons staatshoofd. Wist je dat onze valk ook een koninklijke rol heeft gespeeld in de geschiedenis? Een goddelijke rol zelfs!

Horus, de valkengod

In het oude Egypte droegen de koningen en koninginnen de naam farao. Het woord ‘farao’ kwam van ‘per aa’ wat paleis betekent.
De farao werd gezien als de vertegenwoordiger en reïncarnatie van een godheid, met name van de god Horus.
Horus was god van de kosmos. Hij werd afgebeeld als een valk, want een valk vliegt en heeft macht op grote hoogte. De valkengod werd aanbeden van het begin van Oud-Egyptische beschaving tot aan de introductie van het christendom. In tempels en op afbeeldingen is Horus te zien als valk of als mens met een valkenkop, soms ook voorzien van koninklijke attributen zoals de Egyptische kroon en kromstaf.
Welke valkensoort Horus precies voorstelt is niet duidelijk, er zijn meerdere valkensoorten als voorbeeld gebruikt. Maar de torenvalk wordt wel het meest teruggevonden in de hierogliefen, kunst en mummies.

Aanzien

Valken hadden in de Egyptische samenleving een behoorlijk aanzien. Op het doden van een valk stond zelfs de doodstraf, volgens geschiedschrijver Herodotus. Echter, er zijn ook bewijzen dat torenvalken door priesters werden gefokt en geofferd aan de goden. Overleden valken werden met veel zorg gemummificeerd en gedecoreerd. Sommige valkenmummies kregen zelfs een masker of een eigen kistje. In het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden zijn enkele valkenmummies en -kistjes bewaard gebleven.

Niet alleen in Egypte

Ook in andere culturen speelt de (toren)valk een grote rol. Zo was de torenvalk in de Grieks-Romeinse cultuur de bode van Apollo en ook bij de Azteken vervulde de torenvalk deze rol voor de goden. In Keltische gebieden was de valk een symbool van autoriteit.
Niet zomaar een vogel dus, de torenvalk, maar koningswaardig!

Bronnen:

- Beeld van Egypte www.beeldvanegypte.nl
- Rijksmuseum van Oudheden www.rmo.nl
- Wikipedia https://nl.wikipedia.org/wiki/Horus