Even voorstellen: de slechtvalk

De slechtvalk is een tot de verbeelding sprekende vogelsoort die zijn prooi slaat na een adembenemende duikvlucht. Het had niet veel gescheeld of de slechtvalk was volledig uitgeroeid door bestrijdingsmiddelen en vervuiling. In Nederland kroop er pas na het verbod op DDT in 1993 weer een slechtvalkkuiken uit het ei. Dankzij het werk van de Werkgroep Slechtvalken Nederland die op vele plaatsen nestkasten heeft geïnstalleerd, gaat het nu weer veel beter met deze soort.

Slechtvalk in het kort

Aanwezig: het jaar rond
Voedsel: vooral vogels
Aantal: meer dan 100 paar (vanaf 2012)
Broedtijd: maart-mei
Aantal eieren: 5-6, meestal 3-4
Aantal legsels: 1
Broedduur: 31-33 dagen
Uitvliegen: jongen verlaten na 40-46 dagen het nest

 

Waar leven slechtvalken?

Slechtvalken zijn in Nederland vooral stadsvogels. Ze leggen hun eieren het liefst in een nis in rotswanden. Maar die zijn er niet in Nederland,  wel gebouwen die daar op lijken zoals fabriekstorens, kerken, hoogspanningsmasten en wolkenkrabbers. Grote steden lijken voor de slechtvalk erg op rotslandschappen met prima plekken om te broeden.

Tussen de gebouwen heeft de wind vrij spel en met de warmte in de stad ontstaat er schitterende thermiek waar de valken graag gebruik van maken. Bovendien zijn steden onuitputtelijke voedselbronnen met een overmaat aan prooien zoals stadsduiven.

Nest

In Nederland heeft het plaatsen van nestkasten op geschikte plaatsen, zoals elektriciteitscentrales en andere hoge gebouwen bijgedragen aan een snelle toename van het aantal broedparen.

De slechtvalk maakt niet veel werk van zijn nest. Geen gesleep met takjes, strootjes en veertjes, ze leggen eieren gewoon in kale vensterbanken, richels, bakken en wat maar voorhanden is op torens, gebouwen, hoogspanningsmasten of bruggen.

Niet echt veilig natuurlijk. Veel broedsels gaan daardoor verloren. Daarom worden er nestkasten geplaatst op hoge plaatsen, zodat slechtvalken daar veilig en beschut hun eieren kunnen uitbroeden. In de kasten wordt een laag middelgrof gewassen grint gelegd. Want dat stellen ze op prijs. Daar graaft het mannetje dan een kuiltje in voor het vrouwtje om haar eieren in te leggen.

Duiven favoriet

De slechtvalk kan enorme snelheden bereiken bij het vangen van zijn prooi. Als een bom laat hij zich van grote hoogte voorover vallen als hij prooi heeft gezien ver beneden hem. Soms wel van meer dan 3 km hoogte. Hij pompt zijn vleugels op voor de versnelling, vouwt die strak langs zijn lichaam en laat de zwaartekracht haar werk doen. Er zijn wel snelheden gemeten van 350 km/u die hij binnen een paar seconden bereikt! Vlak voor de prooi trekt hij op als een F16 en slaat zijn prooi dood en grijpt die in dezelfde beweging. 

De slechtvalk is niet kieskeurig wat prooi betreft. Duiven zijn in de stad zijn favoriete voedsel, maar ook andere vogels staan op zijn menu: spreeuwen, merels, zeevogels, wat hij maar tegenkomt. Zelfs vleermuizen en sprinkhanen worden gepakt als de kans zich voordoet. De slechtvalk heeft aan een flinke prooi voor 2-3 dagen genoeg.

Locatie

Het Beleef de Lente slechtvalkenpaar broedt op de communicatietoren van Alticom nabij het dorpje De Mortel in Noord Brabant, op 130 meter hoogte.

In de winter van 2004-2005 werd in De Mortel door Vogelwerkgroep Gemert een slechtvalkenpaartje gesignaleerd in het natuurgebied rond de toren. Het mannetje was geringd in Duitsland, het wijfje was ongeringd. Besloten werd zo snel mogelijk een nestkast te plaatsen, het slechtvalkenpaar nam al een dag later haar intrek in de nestkast.

Sindsdien waren er elk jaar bijzondere belevenissen rondom deze nestkast. In totaal zijn er vanaf 2005-2016 39 eieren gelegd door diverse paren, waarvan er 35 zijn uitgekomen en 32 jongen succesvol zijn uitgevlogen.

De tweede cam bevindt zich bij ABN AMRO in Amsterdam aan de Zuid-As. Lees over die webcam dit artikel uit 2016.

Meer weten en helpen?

Meer weten:

Helpen: