Veelgestelde vragen Beleef de Lente

Jonge lepelaars krijgen na het verlies van hun donskleed witte veren met zwarte vleugelpunten. Die verliezen ze na 12 tot 15 maanden, bij de eerste volledige rui. De snavel verandert van rozig naar grijs en later naar zwart. Dat gebeurt geleidelijk en mogelijk gaat dat niet bij elke lepelaar even snel.

Lepelaars gaan broeden in hun 3e of 4e levensjaar. Ook daar kun je nooit uitsluiten dat het bij de ene vogel wat eerder of later is, want elke vogel is een individu.

Mogelijk komen ze eens kijken in de kolonie waar ze geboren zijn. Als we een jonge nog niet volwassen lepelaar hier zouden zien nestelen, dat zou wel heel bijzonder zijn. Maar wie weet, door deze cams en de meldingen in de chat zien we dingen die niet eerder gezien of beschreven zijn.

Na een mislukt broedsel proberen ze het soms opnieuw. Het seizoen voor lepelaars is lang. Soms zien we nog jongen laat in de zomer. Een nieuwe poging hoeft overigens niet met dezelfde partner te zijn of op dezelfde plek.

De ouders blijven een enkel overblijvend jong op het nest verzorgen, als het levendig is en om eten vraagt.  Want één jong wat succesvol uitvliegt per seizoen, dat is voor veel broedparen al een mooi resultaat. Dat ze de zorg voor een levendig jong zomaar opgeven voor een nieuwe poging, dat ligt dus wat minder voor de hand.

Maar soms worden nesten wel opgegeven. Bijvoorbeeld na heel slecht weer waarbij nesten verwoest worden, bij een slechte voedselsituatie, of na het wegvallen van een of beide oudervogels. Eerder dit seizoen zagen we dat het broeden stopte op een nest waar de eieren bijna uitkwamen. We denken dat daar mogelijk een van de oudervogels niet meer in beeld was.

Bij het nest rechtsachter op de nestcam (nest vandesteen), met één overgebleven jong, wordt minder vaak gevoerd dan bij nesten met meer kuikens. Ook lijkt er minder vaak een ouder op dit nest te staan. Soms staat een oudervogel buiten beeld achter het nest, of ernaast tussen de bladeren.

In de ochtend, na het nachtelijk vissen, zien we voederingen op dit nest. Dus hopelijk krijgt het kuiken genoeg om succesvol uit te vliegen. Het zag er bij het inzoomen met de camera niet ondervoed uit.

Het ziet er inderdaad soms best ruig uit, bekeken vanuit mensenogen.

Maar oudervogels weten instinctief wat kan. Ze steunen vaak op hun vleugels bij het zitten. Zo maken ze meer ruimte onder hen voor de kuikens.

En als het er weer eens ruig aan toe lijkt te gaan, bedenk dan maar dat de oudervogels dit als nestjong ook meegemaakt en overleefd hebben.

(In het overzicht van de gelegde eieren in dit broedseizoen, elders hier bij de veelgestelde vragen over de lepelaar, vind je informatie over het totaal aantal gelegde eieren wat we voor de camera's zagen.)

Hoeveel kuikens kwamen voor de camera's uit het ei?

27 (stand op 25 mei, rond 15:00 uur), waarvan 7 nestcam en 20 koloniecam. Kuikenpiek: 8 kuikens erbij op één dag, 17 mei.

Wanneer zagen we het eerste kuiken?

8 mei: nest 'vlierlepelaar' op koloniecam. Filmpje en weblog:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/eerste-kuiken-zorgt-voor-nieuwe-fase

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/blog/lezen/vlierlepelaar-heeft-een-kuiken

Hoeveel kuikens zijn er in de kolonie?

We zien maar een deel van de kolonie voor de camera's. Hoeveel kuikens er in totaal zijn weten we niet. De meeste broedparen (schatting: 50-90) zullen een of meer jongen hebben.

Wanneer zijn de eieren gelegd in de nesten die we volgen op de nestcam?

Lepelaars broeden vanaf eind maart tot juni, soms iets eerder. Ze leggen gemiddeld 4 eieren. Broedduur: 25 dagen. In de nacht zijn de vrouwen op het nest, overdag en in de avond wisselen de mannen.

De eieren kwamen hier uit met enige dagen vertraging. Vermoedelijke oorzaak: lange onderbrekingen in het begin van het broeden, na verstoring door de hier rondlopende boommarter. Die nam bij de drie nesten op de nestcam alleen al tenminste vijf eieren mee. Twee eieren gingen verloren door ongelukjes van de oudervogels of door weggooien door andere lepelaars.

Het voorste nest had twee opeenvolgend broedende koppels.

* Eileg door het eerste koppel: Twee eieren, gelegd op 18 en op 20 maart.

Filmpjes:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/eerste-ei-11

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/tweede-ei-13

Beide eieren zijn meegenomen door de boommarter.

Filmpjes:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/lepelaar-verdedigt-haar-nest

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/drama-op-het-nest

 * Eileg door het tweede koppel:  Drie eieren, gelegd op 9, 11 en 13 april. Het derde ei viel per ongeluk uit het nest. 

Filmpjes:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/derde-ei-en-overleeft-de-eerste-nacht

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/het-vierde-ei-7

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/vijfde-ei-gaat-niet-helemaal-goed

* Eileg buurnesten:. Achterburen links  ("achterbuuf") en rechts ("van de steen"):

We weten niet met zekerheid hoeveel eieren in deze beide buurnesten zijn gelegd. En ook niet of het dezelfde koppels bleven, nadat de boommarter ook hier eieren meenam.

Wanneer kwamen de kuikens uit hun ei op het voorste nest van de nestcam (eileg door het tweede koppel)?

9 en 10 mei: twee kuikens. Filmpje:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/kuikens-1

Helaas hebben beide kuikens het niet gered. Op 16 mei overleed het kleinste - waarschijnlijk - jongste kuiken. Het tweede overleed op 20 mei. 

Waarom hebben deze kuikens het niet gered?

Meestal is kuikensterfte een combinatie van onderkoeling en niet genoeg voedsel.

Dit nest heeft veel verstoring gehad van de boommarter. Beide kuikens lagen soms langere tijd bloot, als de ouders van het nest moesten. Ze hadden extra pech dat hun nest precies op een van de doorgaande routes van de marter ligt.

Het leek na het overlijden van het kleinste kuiken goed te gaan met het grotere kuiken. Maar dat had in de nacht van 17 op 18 mei dubbel pech.

Een avondwissel tussen de oudervogels liep mis. In die nacht was Man daardoor voor het eerst op het nest. Hij had geen eerdere ervaring met de nachtelijke verstoringen door de marter, en door de misgelopen wissel kreeg het kuiken in de aanloop naar de nacht geen eten.

In die nacht kwam de marter voorbij. Man vluchtte vlak voordat de marter in volle vaart over het nest en het kuiken heensprong, en kwam pas na krap een uur terug.

Het was een koude en natte nacht en toen Man weer op het kuiken ging liggen waren beide doorweekt en koud. Het kuiken is de ochtend daarop na een wissel door Vrouw gevoerd, maar was verzwakt door niet eten en bloot liggen in kou en regen. Het vroeg op 19 mei niet meer om eten en heeft het uiteindelijk niet gered.

Filmpjes en weblogs met duiding:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/blog/lezen/waar-nieuw-leven-wankelt

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/klein-drama

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/kuiken-overleeft-de-nacht-niet

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/blog/lezen/verdriet-en-blijdschap-in-een-beeld

Wat gebeurde in de nacht waarin het grotere kuiken zoveel pech had, zie je in het laatste deel van dit filmpje:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/ouders-druk-met-de-kuikens 

Hoe ging het met de kuikens op de buurnesten?

Achterburen links  ("achterbuuf"): 10 mei: twee kuikens.

Achterburen rechts ("van de steen"): 11, 12, 13 mei: drie kuikens.

Twee kuikens uit het laatste nest hebben het niet gered. Het jongste vermoedelijk omdat het niet genoeg eten kreeg in de concurrentie met de twee grotere en sterkere jongen. Een tweede kuiken viel op 24 mei uit het nest toen het de balans verloor na een voedering.

Het overgebleven kuiken verliet op 31 mei voor de eerste keer het nest. Het wist de weg terug weer te vinden en maakte daarna vaker uitstapjes.

Sommige nesten zijn genummerd om het broedproces te kunnen volgen. In de chat hebben sommige nesten ook bijnamen gekregen.

Nestcam:

Voorste nest: nestcamnest, nest van V en M, snelwegnest:

Nest linksachter: achterbuuf;

Nest rechtsachter: familie van de steen.

Koloniecam:

Een screenshot van de genummerde nesten bij deze camera vind je onderaan dit weblog:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/blog/lezen/steeds-meer-eieren

Nest1b: gouden nest;

Nest 2: steencirkel;

Nest 4: piramidelepelaar;

Nest 5C: vlierlepelaar;

Nest 13: chaosnest;

Nest 14: rommelnest;

Nest 15: verstoplepelaar;

Nest KZR: voorheen nest (penthouse) kleine zilverreigers, daarna: de reigleps.

De broedende kleine zilverreiger in de lepelaarskolonie bij Beleef de Lente heeft drie eieren gelegd. In de avond van 20 april nam een boommarter de eerste twee eieren mee. Er werd nog een derde ei gelegd. Dat is in de nacht van 22 april door een lepelaar uit het nest gegooid. Het reigernest is daarna door andere lepelaars vernield, de takken zijn gebruikt voor uitbouw van hun nesten.

In onderstaand filmpje is de 'dader' van het uit het nest kieperen van het ei op heterdaad betrapt op camera: het is de gezenderde lepelaar 'Rubus'.

Filmpje:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/niet-welkom-1

Dat we dit nest in beeld hadden is heel bijzonder, want er broeden weinig kleine zilverreigers in Nederland. De vogel staat op de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels.

Aantal broedparen in Nederland: 170-185 (2024)
Geschat maximum aantal overwinteraars: 370-560 (2016/17-2020/21)
Doortrekkers: 600-830, september (2016/17-2020/21)
Bron: sovon.nl

Trek: Kwetsbaar in strenge winters. In milde winters blijven veel kleine zilverreigers in Zuid-Europa en soms zelfs in Nederland. In strengere winters vliegen ze nagenoeg allemaal naar Afrika, variërend van Noord-Afrika tot Senegal, Kameroen en zelfs Kenia. Keert terug in maart-april.

Broeden:  Mei-juni. Eén legsel per jaar, meestal 3-5 eieren. Broedduur 21-25 dagen. Nest van takken.  Broedt bij voorkeur in kolonies. Kleine aantallen ook in kolonies van grote zilverreigers, blauwe reigers, lepelaars of grote meeuwen.

De eieren zijn opvallend blauw, ondermeer als bescherming tegen oververhitting en UV-straling. Beide ouders zitten op de eieren. Jongen zijn na 40-45 dagen vliegvlug, kunnen al na 30 dagen het nest verlaten. Bedelen bij de ouders om voedsel na verlaten van het nest.

Herkennen: Gele voeten, rechte meestal donkere snavel. Broedkleed met sierveren. Man en Vrouw zijn op uiterlijk nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Man heeft iets langere kopveren.

Voedsel: Kleine vissen - stekelbaarsjes favoriet. Ook amfibieën en waterinsecten; aan de kust garnalen en kleine kreeftjes. Rent heen en weer om prooien te vangen.

Meer info:

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kleine-zilverreiger

Heb je meer vragen over de kleine zilverreiger?

De focus op beantwoorden vragen blijft hier bij die over de lepelaar. Dus zoek zelf vooral ook je informatie, bijvoorbeeld via Google. Of vraag het in de chat aan andere kijkers. Daar krijg je meestal antwoord, en anders probeert de moderatie later je vraag daar te beantwoorden.

Ze krijgen eten op het nest van de oudervogels. Die sperren hun snavel wijd open zodat de jongen het eten uit de keelzak kunnen pakken. Filmpje:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/eerste-kuiken-zorgt-voor-nieuwe-fase

Na zo'n zeven weken vliegen de jongen uit en moeten ze zelf eten leren zoeken. Ze bedelen dan nog wel een tijdje bij de ouders om gevoerd te worden. Dat zie je mooi in dit filmpje (bron: Vroege Vogels):

https://youtu.be/_zptUsyMp94?si=a-816_lRvFOF03qw

Hier vind je meer informatie:

https://werkgroeplepelaar.org/nieuws/2026/02/17/ouderlijke-zorg-van-lepelaars-eindigt-voordat-ze-op-trek-gaan/

Eieren zijn kwetsbaar maar soms verbazingwekkend levenskrachtig. Een te hoge temperatuur kan meer kwaad dan onderkoeling. Soms vertraagt de ontwikkeling als het broedproces wordt onderbroken.

We zagen het somber in hier toen de eieren soms nachten lang bloot lagen doordat de broedende lepelaarsvrouwen vluchtten voor de hier rondlopende boommarter.

Maar die dekselse lepelaarvrouwen lieten zien hoe veerkrachtig en doorzettend ze kunnen zijn. Ze hebben zich bij het broeden op den duur aangepast aan de verstoringen. Vluchten doen ze nog als de meeuwen alarm slaan, maar minder snel en als ze toch van het nest gaan komen ze rap terug.

We weten niet of alle eieren uit gaan komen. Wat we wel zien is dat het uitkomen een aantal dagen langer duurt dan de 25 dagen broedduur 'volgens het boekje'.

Hoe dan ook is het uniek dat we 7x24 kunnen zien wat hier gebeurt, en hoe de kolonie zich bij ernstige bedreiging soms kan aanpassen.

De geel/oranje verkleuring van de veren hoort bij het broedkleed.

Je kunt de ontwikkeling van jong tot adult zien aan de snavel maar ook aan de veren.

Jonge lepelaars hebben zwarte vleugeltoppen en een roze/vleeskleurige snavel. Ze ontwikkelen nog geen broedkleed.

Na 3-4 jaar zijn ze volwassen. De zwarte vleugelpunten verdwijnen. De snavel gaat richting zwart, met een geel/oranje uiteinde. In deze fase ontwikkelen ze in het broedseizoen een oranjegele vlek op de borst en een gekleurde kuif.

Elke vogel is een individu, dus de intensiteit van kleuren kan verschillen van andere vogels van dezelfde leeftijd.

Meer informatie over herkenning vind je hier:

https://werkgroeplepelaar.org/overlepelaars/herkenning/

De eileg is vanaf eind maart, soms wat vroeger. De piek is in april en soms nog wat later.

Op welk moment van de dag lepelaars gemiddeld gesproken meestal een ei leggen, dat weten we niet. Wat we hier voor de camera zagen is dat eieren zowel in de middag als in de vroege avond werden gelegd.

De jonge lepelaar heeft eerst een rechte snavel. Als jong heb je de lepelvorm nog niet nodig omdat de ouders je nog voeren. Na enkele weken tot maanden krijgt de snavel de lepelvorm.

Het breken van de eierschaal gebeurt met een eitand. Dit is een klein hard puntje op de bovensnavel. Het verdwijnt enkele dagen na de geboorte.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld eenden zijn lepelaars niet echt zwemmers. Ze blijven bewust in ondiep water. Doordat ze lange poten met grote tenen hebben en zich rustig bewegen, kunnen ze stabiel lopen.

Marters zijn territoriale dieren. Ze markeren hun territorium als een waarschuwing voor andere marters. Ze zetten een geurvlag die vergelijkbaar is met een bordje: 'andere marter, opzouten, dit hier is van mij'.

We gaan ervan uit dat de boommarter hier de enige marter is. Maar ... we weten niet of het een mannetje of vrouwtje is.

Dus wie weet komen hier meer marters. Als dat zo is zullen de jongen moeten verhuizen zodra ze zichzelf kunnen redden, want hun moeder zal ook haar eigen kinderen niet toelaten in haar territorium.

Marters daten in juni/juli, dus dan zal de marter waarschijnlijk deze plek tijdelijk verlaten. Als het hier een vrouwtje is raakt ze in die periode waarschijnlijk bevrucht. Jonge marters worden na een uitgestelde dracht  in het voorjaar geboren, dan is voldoende voedsel te vinden voor de moeder en de jongen om op te kunnen groeien.

Wat doet die boommarter hier in de lepelaarskolonie?

Waarschijnlijk is hij (of zij) van de vaste wal hiernaartoe gezwommen, heeft nu hier een territorium en zoekt naar voedsel.

We zien hem eieren meenemen uit de nesten, om die op te eten. Soms proberen de oudervogels hun nesten te verdedigen, maar meestal vluchten ze voor de dreiging van de marter.

De lepelaars hebben zich wel aangepast. Ze blijven niet meer de hele nacht geschrokken weg. Ze komen nu snel weer terug op hun nesten.

Het zijn best heftige beelden. Waarom laten we ze toch zien?

Door de camera's van Beleef de Lente maken we mee wat gebeurt op nesten in de natuur. Dat is soms naar en schokkend, maar altijd leerzaam.

Is er iets te doen aan dat de eieren worden afgepakt?

Nee, want de boommarter is wettelijk beschermd. Dat betekent dat hij niet verjaagd, gevangen of uitgezet mag worden.

Ook de boommarter moet eten en heeft als eiereter zijn plek in de natuur. Vaak houden vogels rekening met dat niet alle jongen het gaan redden. Ze leggen dan wat extra eieren.

Hoe gaat het hier verder?

Dat is afwachten. Bij de drie nesten die we zien op de nestcam nam de marter in totaal vijf eieren mee. Gelukkig zijn op deze nesten toch kuikens uitgekomen.

De hele kolonie heeft 50 tot 90 broedparen, hoeveel eieren in totaal verloren zijn gegaan weten we niet.

Hoe de marter reageert op jonge lepelaars op de nesten, en hoe de oudervogels dan reageren, dat gaan we zien.

Meer informatie vind je hier:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/blog/lezen/vindingrijke-lepelaars

 https://www.zoogdiervereniging.nl/zoogdiersoorten/boommarter

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/blog/lezen/een-pleidooi-voor-de-marter

Het is naar om te zien. Maar tegelijk ook mooi, want de lepelaars maken een verstandige keus. Je ei verliezen is erg, maar als ze zelf gewond raken is het einde seizoen - of erger.

Ze geven het niet altijd meteen op. Dat gedrag konden we hier vastleggen op de camera's.

We zagen dat eerst Vrouw en later Man het ei probeerden te verdedigen. Ze maakten zich groot en dreigden, maar vluchtten toen de marter zich niet liet afschrikken.

Later zagen we dat de tijd van bang wegblijven steeds korter werd. De lepelaars bleven niet meer de hele nacht weg en kwamen rap weer terug op de eieren  - de een wat sneller dan de ander.

Filmpjes:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/lepelaar-verdedigt-haar-nest

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/drama-op-het-nest 

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/het-broeden-overwint-de-angst

De 7x24 uurs beelden bij Beleef de Lente hebben ons geleerd dat de boommarter hier een territorium heeft.

Voor Team Lepelaar was het opduiken van de boommarter op deze plek onverwacht. In dit weblog lees je hoe verrast we waren:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/blog/lezen/drama-bij-de-lepelaars-een-nacht-die-we-niet-snel-vergeten

Meer lezen over de boommarter? Dit weblog laat meerdere invalshoeken zien voor hoe je kunt kijken naar deze bijzondere bewoner van dit gebied:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/blog/lezen/een-pleidooi-voor-de-marter

Er zijn veel gevaren, dus veel lepelaars worden niet oud, overleven het eerste levensjaar niet.

Als alles goed gaat kunnen ze voor vogelbegrippen best oud worden. We weten van Wor, een lepelaar die bijna 30 jaar oud was toen ze voor het laatst is gezien. Haar verhaal vind je hier:

https://werkgroeplepelaar.org/nieuws/2022/05/10/220510-wor/

Ze hebben geen vijanden waarmee ze oorlog voeren. Er zijn wel andere dieren die de eieren en de jongen van de lepelaar lusten, en gebruiken als voedsel voor hun jongen. Zoals de vos, bunzing, marter, rat, en vogels als kraaien en meeuwen. Opgroeiende en volwassen lepelaars moeten ook oppassen voor een grote roofvogel zoals de zeearend.

Verreweg de grootste bedreiging voor de lepelaar zijn echter wij, de mens. Door vervuiling, gebruik van giftige bestrijdingsmiddelen, het aantasten van hun broed- en voedselgebieden en door klimaatverandering.

Volwassen jongen broeden in principe op de plek waar ze geboren zijn. Maar dat gaat niet altijd op. Er moet rust en genoeg voedsel zijn in de kolonie. Als dat verandert zullen ze een nieuwe plek moeten vinden.

En elke lepelaar is ook een individu. Er is altijd individuele variatie.

De kolonie bestaat uit 50 tot 90 paren, het varieert per jaar.

Hoeveel mannetjes en vrouwtjes er zijn in de hele kolonie, dat weten we niet. Ze lijken veel op elkaar dus dat is heel lastig tellen.

In de broedtijd kunnen we broedparen wel tellen - de verdeling M : V  is dan in principe 1 : 1.

In dit weblog vind je foto's van een paar stelletjes op het nest van de nestcam:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/blog/lezen/lepelaar-love-island

Mannetjes zijn meestal wat groter, met een wat forsere snavel en de kleuring van de snavelvlek en de vorm van de kop kan iets verschillen.

Maar tenzij ze een bijzonder kenmerk hebben, zoals een ring, of duidelijk herkenbaar gedrag vertonen (paren, eieren leggen), is het lastig. Wel kun je, zoals in het weblog beschreven, individuele lepelaars herkennen aan hun snaveltekening, hun 'barcode'.

Fiimpje:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/waar-zijn-de-lepelaars-in-de-nacht

Zodra lepelaars gaan broeden rusten ze op hun nest. Beide ouders broeden, ze wisselen elkaar af.

Wie niet broedt gaat voedsel zoeken, ook in het donker. Dat kun je mooi zien in het filmpje. Daar zie je trouwens niet de lepelaars van deze kolonie. Onze clipmaker heeft beelden gebruikt van de camera's van Beleef de Lente bij de bontbekplevier. 

Als lepelaars niet broeden overnachten ze op een andere plek in de kolonie, in ondiep water of op een eilandje.

Hier komt niet een OZ (onderzoek) met sheets.

Het kost heel veel tijd om waarnemingen te analyseren, bruikbaar te maken voor goede conclusies. Team Lepelaar heeft andere manieren om hun onderzoeksvragen snel te beantwoorden. 

Wel zijn de kijkers bij Beleef de Lente heel erg welkom bij het helpen met antwoorden op vragen van Team Lepelaar over bijvoorbeeld herkenning van individuele vogels. Zo helpen jullie mee met dat we meer te weten komen over de lepelaar.

Meer informatie hierover in een toekomstig weblog.

(Een overzicht van de uitgekomen kuikens in dit broedseizoen vind je elders hier bij de veelgestelde vragen over de lepelaar.)

Eierstand

(Inclusief 2e fase eileg, vanaf 5 juni, stand 10 juni rond 13 uur)

35-36 eieren, waarvan 28 gezien op de koloniecam en 7-8 op de nestcam.

(1e fase eileg, tot 28 april rond 22 uur):

28-29 eieren, waarvan 21 gezien op de koloniecam  en 7-8 op de nestcam.

We zien maar een deel van de kolonie, hoeveel eieren daar zijn gelegd weten we niet.

Lepelaars broeden vanaf eind maart tot juni, soms iets eerder of later. Ze leggen meestal 4 eieren. Broedduur: 25 dagen.

De piek van de eileg is in april. Hier zagen we het begin van die piek op 18 april.

Een foto met nestnummers vind je onderaan dit weblog:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/blog/lezen/steeds-meer-eieren

Nestcam. Eerste koppel: twee eieren, geroofd door boommarter.

Op 18 en op 20 maart zijn eieren gelegd in het nest dat we dit seizoen willen volgen via de Nestcam. Dat is het voorste nest.

Filmpjes:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/eerste-ei-11

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/tweede-ei-13

De boommarter greep zijn kans toen de oudervogels alleen op het nest waren.

Filmpjes:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/lepelaar-verdedigt-haar-nest

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/drama-op-het-nest

Nestcam. Tweede koppel: drie eieren, derde ei uit nest gevallen.

Op 9, 11 en 13 april werden in het nest op de nestcam opnieuw eieren gelegd. We denken door een ander koppel.

Filmpjes:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/derde-ei-en-overleeft-de-eerste-nacht

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/het-vierde-ei-7

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/vijfde-ei-gaat-niet-helemaal-goed

Lepelaars zoeken hun voedsel in laagstaand water. Dat doen ze op de tast. Het zijn dus ook 'nachtvissers', zowel overdag als in het donker kunnen ze hun prooi vinden.

De snavel is plat, breed en lepelvormig en is hun eetgereedschap, bestek. Vergelijk het maar met hoe wij als mensen soep eten met een lepel.

Op deze pagina vind je meer informatie:

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/lepelaar

In het filmpje op die pagina zie je mooi hoe de lepelaar zijn snavel gebruikt om in het water voedsel te vinden.

En in dit filmpje, vastgelegd via de Beleef de Lente camera bij de Bontbekplevier, zie je het ook heel mooi:

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/filmpjes/bekijken/lepelaar-in-de-lagune

Nadat de lepelaars officieel vliegvlug zijn volgt er nog een periode van nazorg van 3,5-10 weken. Ze worden dan nog bijgevoerd en leren zelf foerageren, terwijl hun snavel nog doorgroeit.

Na 40 dagen is hun snavel 103 mm, ongeveer de helft van een volwassen lepelaar.

De snavel groeit ongeveer 2 mm per dag, dus laten we zeggen dat ze na zo'n 50 dagen net zo'n lange snavel hebben als hun ouders. Er van uitgaande dat de groei net zo hard doorgaat buiten het nest. 

Het is een belangrijk communicatiemiddel. De lepelaar zet de kuif bewust op bij het baltsen en bij het verdedigen van het nest.

De kuif bestaat uit verlengde sierveren op de kop, die in het broedseizoen langer zijn. Ze zijn dan onderdeel van het broedkleed, in combinatie met de gele band om de hals.

De kleur van de kuif kan verschillen, het is niet bekend of een wat fellere kleur van de kopveren een indivduele variatie is of dat dit vaker voorkomt bij een man of een vrouw.

Niet alle lepelaars trekken ver weg. Overwinterplekken zijn in Frankrijk, Spanje, Portugal, Mauretanië of Senegal.

Een klein deel van de populatie (vooral juvenielen, dat zijn de onvolwassen en nog niet geslachtsrijpe vogels) overwintert op Texel, in Noord- en Zuid-Holland en met name in het Deltagebied.

Meer informatie vind je hier:

https://werkgroeplepelaar.org/overlepelaars/trek/