naar vogelbescherming.nl Vogelbescherming Nederland - Samen voor vogels en natuur

Live

Slechtvalk

Live

Kerkuil

Live

Steenuil

Live

Kauw

Live

Ooievaar

Live

Huiszwaluw

Live

Voedertafel

Uitgevlogen

Lepelaar

Uitgevlogen

Koolmees

Uitgevlogen

Bosuil

Geen broedsel

Havik

Vandalen? Of gewoon slimme vogels..   *   Derde zwaluwjong redt het ook niet...   *   Voor alle vaders❤️   *   Aan tafel bij de ooievaars   *   Seizoen lepelaars, in 5 minuten

Veelgestelde vragen

Heeft u een vraag over een van de Beleef de Lente vogelsoorten, die hier niet
beantwoord wordt? Stel hem op de webpagina van die soort (naast het live beeld).

Koolmees

 

Veel van onze kijkers maken zich ongerust,  natuurlijk geeft dat aan hoe men begaan is met de vogels.

Is het terecht dat men zich zorgen maakt, nee, de oudervogels kiezen hun nestplaats met de grootst mogelijke zorg. Pa zoekt een geschikte en veilige plek en ma, die keurt deze plek goed, er wordt gepast en gemeten. Past er een nestje in, is het veilig tegen indringers, is het niet recht in de zon, niet op de regenkant enz. Daarbij hebben ze oog voor detail, het uitvlieggat zit dat op de goede plek.

Nee vogels houd je zomaar niet voor de gek, de belangen zijn enorm, het voortbestaan van de soort, nakomelingen daar draait het om.

Gelukkig kunnen vogels vliegen, weliswaar nog wat onbeholpen, maar gaat het niet precies, dan kunnen ze zich altijd vastgrijpen, aan de wand en aan de rand van de uitvliegopening.

Als ik dit type zijn de 8 kuikens succesvol uitgevlogen, ja dat ging geweldig goed, het bewijs ligt er al, een schitterend filmpje van onze bevlogen clipmaakster Nella, bekijk het maar eens: Uitvliegfimpje

 

Wanneer vliegen de eerste kuikens uit bij kast 2, even uitrekenen, op 26 april werden in de avond de laatste geboren van de 8.

Over het algemeen vliegen de kuikens uit na 19 dagen, dus we denken woensdag 15 mei, maar houdt een slag om de arm, een enkele keer zijn ze vroeger en heel af en toe iets later. Afhankelijk van de aanvoer van voedsel, weer enz.

Het wordt dus spannend nu, meestal zie je dat de ouders minder gaan voederen binnen en op een gegeven moment voeren bij het uitvlieggat. Vaak trekken ze het voer terug en lokken zo de kuikens uit de kast.

Zo ging het de dag voor het uiteindelijke uitvliegen in 2016: Filmpje uitlokken

Hopelijk kun je het moment van uitvliegen meemaken, het is een schitterend gezicht.

 

 

Een heel goede vraag, zelf ben ik toevallig inventariseerder van vlinders en houdt de stand van de vlinders bij, zoals vele vrijwilligers dat doen.

We spreken dan over een natuurlijk evenwicht, simpel gezegd alles in de natuur is van elkaar afhankelijk, ook wij als mens. Er zijn altijd factoren die het evenwicht kunnen verstoren en helaas zijn wij als mens meestal de boosdoener.

Natuurlijk zullen er meer vogels de winter overleven, als wij bijvoederen, ook zullen er meer vogels uit het ei komen, als wij nestkasten ophangen, dat is haast vanzelfsprekend.

Echter verwijnt er ook veel natuur, steden breiden uit, wegen worden aangelegd enz. Dat heeft ook grote negatieve invloed op de ons omringende natuur. Een heel complex geheel, waar elk schakeltje een rol speelt in eten en gegeten worden.

Maar en nu komt het, als de koolmees geen goed voedsel vindt, zal hij niet kunnen overleven, dus als er geen aanbod is van rupsen, zullen er minder kuikens uitvliegen, alleen de sterksten overleven dan. 

Vogels leggen meestal zoveel eitjes, dat er altijd sprake is van een volgende generatie. Meesjes gemiddeld 9, grotere vogels vaak maar één of twee, grotere vogels hebben minder vijanden en de kans op overleven voor hun jonkies is groter.

Als er dus minder rupsen zijn, zullen minder koolmeesjes groot worden. Wat voor vogels geldt, is voor vlinders hetzelfde, ook zij produceren zoveel eitjes, dat de kans op een nieuwe generatie verzekerd is. De ene vlinder legt 60 eitjes de andere 300, maar uit onderzoek blijkt, dat 90 tot 95 van de 100 rupsen, uiteindelijk zullen verpoppen en als vlinder gaan rond vliegen.

De achteruitgang in vlinders en andere insecten, en daarmee ook de achteruitgang van vogels, zit hem meer en meer in veranderend grondgebruik, landbouwmethoden e.d. en dan mogen we gifgebruik zeker niet vergeten.

U ziet, dat op deze vraag, niet even simpel antwoord is te geven, maar wij zijn blij met dit soort vragen, het zet mensen aan het denken en dat is erg positief

 

Als het eerste nest is uitgevlogen, moet je de kast met rust laten, over het algemeen is die vrij zuiver. Je ziet bij de camerabeelden hoe de poepzakjes netjes mee naar buiten gaan.

De meesjes verbruiken bij het maken van een nest veel energie, hetzelfde wordt nog erger bij het voeden van hun kroost. Als ze dan voor hun 2e nestje ook nog eens een nieuw nest moeten maken, ja dan krijgen ze het slecht, dus lekker laten zitten dat nestkommetje.

 

Beste Margreet

Sorry voor het lange wachten, deskundigen zijn geraadpleegd en literatuur nageslagen. Maar dan blijkt er eigenlijk weinig over bekend, misschien dat ook zij het gewoon niet zeker weten.

Dus geef ik een antwoord, aan de hand van mijn eigen waarnemingen, mocht er echter nog iets anders gevonden worden, dan laten we dat weten.

Zelf zie ik de ouders bewust voeren, het is niet zo, dat ze in het eerste het beste keeltje het voedsel stoppen. Je ziet ze zoeken en vaak het prooitje in diverse snaveltjes houden, dus kijken ze naar de reactie van hun kuiken en mogelijk ook in de keeltjes. Dat laatste is natuurlijk moeilijk te zeggen en nog moeilijker te bewijzen.

Soms lijkt het er ook op, dat ze meelwormen en andere larven, met hun snavels uitpersen en zo de inhoud, welke vochtig is, over meerdere snaveltjes verdelen.

We blijven maar goed kijken en waarnemen, wie weet wat we samen ontdekken, je ziet dat ik een slag om de arm hou, ga nog verder zoeken, maar wilde jou als vragensteller niet te lang laten wachten.

Met vriendelijke groet team koolmees 

De koolmeesjes in kast 1 hebben maar 6 eitjes gelegd en dus ook maar 6 kuikens. Bij jou in de kast misschien 8, dat is wisselend, er zijn zelfs nestjes bekend met maar liefst 13 eitjes.

Het is erg onverstandig om in je nestkast te kijken, dat kan leiden tot verstoring en zelfs verlating van het nest. Beter is het, de natuur zijn gang te laten gaan en nergens in dit proces in te grijpen.

En ja dan kan het gebeuren dat er één of meerdere kuikens niet uit gaan vliegen, dat zullen we echter moeten accepteren, het is daarom dat koolmezen zoveel eitjes leggen, zodat ze als het ware een reserve inbouwen.

Soms worden dode kuikens uit het nest verwijdert door een oudervogel, vaak wordt dit dode vogeltje dieper in het nest gestopt en vind je dit terug bij het schoon maken van het nestkastje.

Dus verstoor een nestje niet, dat is geheel uit den boze, ook bij de camerakasten zal dit niet gebeuren, als daar kuikens achter blijven in ontwikkeling, of mogelijk zelfs sterven, dan zal er niet ingegrepen worden.

 

 

Natuur is een complex geheel, toch worden er aan alle kanten zekerheden ingebouwd. Grote vogels leggen vaak minder eieren, omdat de overlevingskans groot is. Kleine vogels, zoals de koolmees legt veel eitjes, er rekening mee houdend, dat er wel enkelen zullen sneuvelen.

Soms is natuur dan ook hard, zeker in onze ogen, vooral bij roofvogels is het heel normaal dat het sterkste kuiken voorgetrokken wordt. Een achterblijvertje wordt dan vaak opgeofferd, om de sterkste(n)  te laten overleven.

Natuurlijk wordt het bij de koolmees een zware strijd, om als éénoudergezin te overleven, dikwijls vallen er dan ook slachtoffers in het nest en vliegen er slechts enkelen uit. Veel is afhankelijk van de status van het nest, zijn de jongen al groot of moeten ze nog lang gevoerd worden.

Is het gevangen meesje het vrouwtje en zijn er al eitjes, ja dan kun je het schudden en kun je het nest als verloren beschouwen.

Soms echter gebeuren er wonderlijke dingen, zelf heb ik ooit gezien, hoe een koolmeesvrouwtje, dat waarschijnlijk haar partner verloren had, bijgestaan werd, ja je gelooft het niet, bijgestaan werd door een winterkoning. Alle 7 jonge keelmeesjes vlogen uit, maar dat is zeer uitzonderlijk.

Wij van team koolmees hopen allemaal, dat alle eitjes uitkomen en beide koppeltjes compleet blijven. Het zou heel mooi zijn als alle koolmeesjes uit zouden vliegen, maar in ons achterhoofd houden we rekening met uitvallers.

We gaan het zien en beleven, zou zeggen geniet met ons mee en als de jonge bosuil uitvliegt, dan is dit mede te danken aan dat koolmeesje.

 

 

Veel vogels beginnen niet gelijk met broeden, onze koolmezen inderdaad na de leg van het 6e tot 8e ei. De eitjes kunnen best wel het één en ander verdragen, de ontwikkeling van het embryo komt pas echt op gang als er constant gebroed wordt, de koolmees houdt de temperatuur van haar eitjes steeds in de gaten. Voor het broeden worden de eitjes op een temperatuur gehouden van 8 tot 12 graden. Dit doen ze door kort broeden, de eitjes onder te stoppen of af te laten koelen door blootstellen aan de lucht.

Vrouw koolmees heeft een speciale bloedvlek, deze plek is sterk doorbloed en extra warm, door de eitjes contact te laten maken met deze plek wordt het ei warm en start de ontwikkeling van het kuiken.

Wordt er eenmaal echt gebroed dan kan het ei niet zoveel meer verdragen en moet het warm blijven, het embryo is immers in ontwikkeling en dan is afkoeling funest, daarom start dan ook de voedering van vrouw door de man.

 

 

 

Een prachtige vraag, met een wat langer antwoord,maar dan ben je ook helemaal voorgelicht

De balts van het mannetje begint een dag of 7 voordat het eerste ei gelegd wordt. Het vrouwtje laat blijken door haar houding dat ze vruchtbaar is. De eicel komt vrij in de eileider. Het ei blaasje, de eicel met alle cellagen er omheen, opent zich. In de mond van de eileider liggen, na de paring met het mannetje, duizenden zaadcellen te wachten om hun kans te grijpen en binnen te dringen in de eicel / ei blaasje, de bevruchting. Na een kwartier wordt de vrouwelijke geslachtscel, of ze nu bevrucht is of niet, afgesloten door een beschermende laag om andere zaadcellen geen kans te geven in de eicel te dringen. Voordat de eicel bevrucht wordt heeft het vrouwtje het sperma van het mannetje opgeslagen. Dit doet het vrouwtje om er zeker van te zijn dat op het moment dat de eicel zo ver is om bevrucht te worden er genoeg goede zaadcellen aanwezig zijn om een goede bevruchting te laten plaats te vinden. Het sperma, de zaadcellen, worden in de eileider dicht bij de cloaca opgeslagen in een klein doodlopend buisje. Twee dagen voordat de eicel los komt van de eierstok laat het vrouwtje het opgeslagen sperma uit de opslagbuis los in de eileider. In tegenstelling met zoogdieren hebben vogels meer zaadcellen nodig voor de bevruchting. Waarom dit zo is, is nog niet geheel duidelijk. Het heeft waarschijnlijk te maken met reserve zaadcellen die moeten kunnen doordringen in de eicel?

Het embryo gaat zich nu ontwikkelen, maar eerst vormt zich nog een omhulsel rond het embryo. Dit omhulsel heeft de beschermende functie om bacteriën buiten te houden, maar zodanig dat het embryo zich wel kan blijven voorzien van zuurstof. Nu is het embryo zover dat de eischaal gevormd kan gaan worden. De kalkachtige eischaal moet poreus zijn, maar wel zo sterk dat het de broedende vogel kan dragen zonder stuk te gaan. Ook zal de eischaal weer zacht genoeg moeten zijn zodat de jonge vogel bij het uitkomen door de schaal heen moet kunnen breken. 6 uur na het loslaten van de eicel en bevruchting, komt de bevruchte eicel in de baarmoeder terecht waar het wordt opgenomen in de schaalklier. In die fase wordt de eicel bij elkaar gehouden door een dubbel gelaagd membraam dat bestaat grotendeels uit proteïne, eiwit, en is gevormd in de eileider. Nu gaat het proces van de eischaal maken beginnen. De bevruchte eicel met het dubbel gelaagd membraam er omheen komt nu in de ruimte die je het beste kunt voorstellen als een auto in een carwashstraat. Alleen nu komt er geen water uit de sproei installatie maar een kalkachtig calciumcarbonaat substraat dat op de bevruchte eicel wordt gespoten. De ruimte waarin dit gebeurt heet de schaalklier. De substraat die de eischaal maakt is schuimachtig en wordt als bolletjes op de eicel gespoten waarna ze opdrogen tot schuimklopjes. Het zijn wel duizend spuitjes die dit werk moeten doen. Binnen een paar uur is het gehele oppervlakte van de eicel met schuimklopjes bespoten. Inmiddels is de eicel een ei geworden. Het ei schuift nu verder in de eileider tot aan de plek waar weer spuitjes zijn die water spuiten in de poreuze eischaal. Door dit water zwelt het membraam op tot maximale grote. Hierna komen de volgende spuitjes in werking die calciumcarbonaat over het ei heen spuiten, waar het ook weer moeten drogen. Dit is het afmaken van de eischaal. Door de wijze van het spuiten, in klompjes, ontstaan er in de schaal luchtkanaaltjes. Deze kanaaltjes zorgen er voor dat het embryo in het ei kan ademen en gassen en waterdamp kan afvoeren. Het proces duurt nu 20 uur en is nog niet compleet. In de komende 2 a 3 uur is de volgende set spuitjes aan de beurt die een laagje kleurstoffen op de schaal aan brengen. Dit pigment zal zich vermengen met de bovenste laag calciumcarbonaat en zo de grondkleur van de eischaal bepalen. Nu komen er spuitjes inwerking die de vlekken op de eischaal maken. Hierna worden door de volgende set spuitjes een waslaag op de eischaal aangebracht die bestaat uit kleverige proteïnen en die bij sommige vogelsoorten vermengd wordt met het pigment van de eischaal. Dit is de laag die het embryo tegen indringende bacteriën beschermd. Deze beschermende laag droogt als het ei met buitenlucht in aanraking komt. Het calcium dat de vogel nodig heeft voor de aanmaak van de eischaal moet de vogel uit de voeding tot zich nemen omdat de vogel geen voorraad in zijn lichaam heeft van calcium. De broedperiode breekt aan. de broedtijd is voor de meeste vogels verschillend. Hoe groter de vogelsoort hoe langer de broedtijd. Het ei gaat nu gelegd worden en het jong komt tot ontwikkeling door het broeden van de ouder vogels.

 

Beste Spotvogel

Leuke vraag, alleen niet zo gemakkelijk te beantwoorden. De koolmees kan net als andere vogels uitstekend afstanden inschatten, dat moet wel, anders zouden ze geen prooien kunnen vangen, maar ook niet op een dun takje kunnen landen.

In de vraag staat met hoge snelheid, dat klopt ook wel, althans voor onze ogen, bekijk je het aanvliegen met een zogenaamde highspeedcamera, dan zie je dat er wel degelijk behoorlijk afgeremd wordt. Dit kun je alleen zien in super vertraagde beelden. Een voorbeeldfilmpje: https://youtu.be/rAP8ZdoufrQ

Met nieuwe technieken is er een nieuwe wereld open gegaan en is er zoveel nieuws te ontdekken.

Blijf kijken bij de diverse vogels, samen genieten, samen kennen, samen spotten.

Met vriendelijke groet team koolmees 

 

Eigenlijk is dit een heel leuke vraag, waarom zet de koolmees haar veertjes uit bij het slapen gaan.

Het antwoord is gauw gegeven, het is simpelweg om haar lichaam te beschermen tegen de kou. In de nacht kan de temperatuur behoorlijk naar beneden gaan, ja soms kan het in deze tijd zelfs vriezen.

De veertjes worden wijd uitgezet, om te isoleren, tussen de veertjes zit lucht, deze wordt opgewarmd door haar lichaamswarmte, zie het maar als een warme trui en wat doen we zelf, we kruipen dieper onder de dekens.

Veel vogels passen dezelfde manier toe,om zich warm te houden, in de winter zie je vele vogels, zogenaamd bol zitten, bij de roodborst zie je dat heel erg goed.

 

 

Natuurlijk kunnen alle materialen gevaarlijk zijn,zeker voor jonge koolmeesjes. Toch gaat het in het algemeen maar weinig mis, de oudervogels weten meestal zelf wel de goede nestmaterialen te kiezen,

Wat betreft haren is er zoveel verschil in sterkte, lengte enz. Paardenhaar zie je vaak in nesten in de buurt van paardenstallen, hondenhaar, daar is ook veel verschil in, je hebt zacht haar, maar ook stug en hard haar.

Datzelfde geldt natuurlijk voor mensenhaar, beter kun je dat niet buiten klaar leggen, vaak is dit lang haar en stevig, dus liever geen haar aanbieden. 

Wat kun je wel aan de vogels geven in je tuin, dat is mos, fijne takjes, gras, maar ook veertjes. Heb je toevallig een oud kussen, dan kun je de veertjes in bijvoorbeeld een pindakoker stoppen en daar zijn veel vogels erg blij mee.

Kijk naar onze 2 nesten en zie wat er allemaal  binnen gesleept wordt en geniet mee van eileg en hopelijk de verzorging van veel jonge koolmeesjes.

 

Deze vraag is al meerdere keren gesteld, maar dat geeft niet hoor. Bij alle camera's is geluid, echter is er iets bijzonders aan de hand, sinds kort moeten we anders omgaan met de privacy van onze bezoekers en het klinkt raar, daarom staat het geluid standaard uit.

Je kunt het eenvoudig aanzetten, door te klikken op het luidsprekertje met de streep er doorheen naast het woord live, linksonder in het beeld, soms moet je dan ook op het driehoekje voor het starten klikken daar weer naast.

Hopelijk gaat het allemaal lukken en ga je genieten van de mooiste geluiden in en rond onze nesten.

 

Het antwoord op deze vraag kun je vinden op de soortpagina koolmees, even naar beneden scrollen, daar vind je het blauwe vlak met 4 tabs, één daarvan is de tab voedsel en daar vind je alle informatie.

https://www.vogelbescherming.nl/beleefdelente/koolmees/achtergrond-koolmees/?

Met vriendelijke groet, team koolmees

Op de Beleef de Lente website ervaren bezoekers soms problemen van technische aard: ze zien geen live beelden, horen geen geluid, of het beeld valt steeds weg. Omdat niet precies duidelijk is wat er aan de hand is, willen we de problemen graag inventariseren. Daarom vragen we je om de onderstaande enquête in te vullen en te verzenden. 

Klik hier voor de enquête

Een nest schoonmaken doe je bij voorkeur in het najaar. In de winter zijn de koolmezen al op zoek naar een geschikte nestplaats. Als er koolmezen belangstelling hebben voor het nest en het nest er schoon uitziet, is het niet nodig om nu het nest schoon te maken.

De nestkast is gemaakt van Noors vurenhout en dan afgelakt. Maar zelf kun je ze maken van haast alle hout dat voorhanden is, Liefst watervast natuurlijk en niet behandeld met allerlei chemicaliën.