Vogeltrek

Vogeltrek is een van de meest fascinerende natuurverschijnselen die er bestaan. Miljoenen vogels trekken elk jaar vele duizenden kilometers. Hierbij trotseren ze woestijnen, bergen, zeeën en stormen. Zij verbinden landen en continenten tot hun leefgebied. De prestaties gaan ons voorstellingsvermogen te boven! Vogels van slechts enkele grammen, die van de Europese bossen naar de tropische wouden in Afrika vliegen.

Nederland is een Eldorado

Juist onze Lage Landen spelen een centrale rol voor de miljarden vogels, die zich door het Europese luchtruim verplaatsen. Vanuit vogelperspectief, hoog in de lucht, ziet Nederland eruit als één grote delta. De grote rivieren, het IJsselmeer, de Zeeuwse Delta, Oostvaardersplassen en de Waddenzee vormen een waar eldorado voor miljoenen vogels op trek, een essentiële schakel op hun trekroute. De waterrijke gebieden bieden de vogels voedsel en rust voor hun overwintering of om bij te tanken op hun reis naar het warme zuiden. Sommige vogels vinden hier voldoende om hier de gehele winter te blijven (wintergasten), anderen zien Nederland als een tijdelijk tussenstation (doortrekkers).  Langs de gehele vogeltrekroute van Siberië tot Zuid-Afrika zijn dergelijke tank- en ruststations van levensbelang.

Topprestaties

Steltlopers als de kanoet, die zonder rust duizenden kilometers vliegen van de Canadese en Siberische toendra’s naar de Waddenzee en verder naar West-Afrika. Ooievaars, die zwevend op thermiek continenten doorkruisen. Boerenzwaluwen, die de zinderende Sahara oversteken. De grauwe vliegenvanger overwintert op het zuidelijk halfrond, maar weet elk voorjaar weer opnieuw feilloos de ‘oude' nestelplek terug te vinden. Dat is misschien wel wetenschappelijk te verklaren, maar blijft toch  onvoorstelbaar.

Noordse stern kampioen lange afstanden

De vogeltrek laat allerlei andere topprestaties zien. Een heen- en terugreis van de Noordse stern bedraagt zo'n 40.000 kilometer! Het is ook de soort die het meeste zonlicht ziet: tijdens ‘onze' zomer zien we hem op het noordelijk deel van ons halfrond; wanneer wij de donkere dagen beleven, zwerft de stern boven het zomerse Antarctica. Ook het bij ons wat algemener voorkomende visdiefje weet van afstanden. Een in Finland geringde visdief werd teruggezien in Australië, op meer dan 26.000 kilometer. Zwaluwen zijn eveneens reislustig, en vliegen in de trektijd rustig zo'n 10.000 kilometer.