naar vogelbescherming.nl Vogelbescherming Nederland - Samen voor vogels en natuur

Uitgevlogen

Ooievaar

Uitgevlogen

Havik

Uitgevlogen

Steenuil

Uitgevlogen

Slechtvalk

Uitgevlogen

Groene specht

Uitgevlogen

Zwarte stern

Uitgevlogen

Kauw

Uitgevlogen

Bosuil

Uitgevlogen

Holenduif

Geen broedsel

Kerkuil

Geen broedsel

Koolmees

Geen broedsel

Zeearend

Werk mee aan Beleef de Lente 2019, word vrijwilliger   *   Live beelden staan uit, bekijk de videoclips en blogs!   *   Genoten van Beleef de Lente 2018? Sms BEDANKT naar 4333 en steun ons eenmalig met 3 euro   *   Seizoensfilmpje van de HAVIK staat online   *   Jonge STEENUIL gegrepen door bosuil?
Toon alle blogs & vlogs

Door Tineke Hoekstra
BDL vrijwilliger

Rouw bij vogels, treurnis om een verloren liefde

Tineke Hoekstra | zaterdag 26 mei 2018 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 163x

De vele slachtoffers in het Pinksterweekeinde onder de kuikens van Beleef de Lente horen bij de natuur. Je krijgt als vrijwilliger van Beleef de Lente eelt op je ziel, maar wennen doet het nooit. Natuur of niet, de vraag of vogels rouwen kon na het zien van al dat leed niet uitblijven.

Ik dacht daar over na want kende verhalen over rouwende zoogdieren. Olifantenmoeders die dagen achtereen bij het dode kind blijven, samen met de kudde en tuimelaars die maar geen afscheid kunnen nemen en blijven rondzwemmen rond het dode dier. Veel schrijnend en emotioneel gedrag. Maar is het rouw? Biologen beschrijven verdriet liever in neutrale bewoordingen want dat is wetenschappelijker dan menselijke uitingen te projecteren op dieren. 

Ook de Vogelbescherming is niet overtuigd. Zwanen blijven hun hele leven bij elkaar en lijken enige tijd van slag als de partner overlijdt. Monogame en intelligente vogels zoals parkieten, gaaien, zwaluwen en kraaiachtigen, gedragen zich anders als de partner wegvalt. Ze zijn van slag en roepen en zoeken weggevallen partners. Maar is het rouw?


Rouwrituelen

Een Amerikaanse onderzoeker vertelt over een interessante ontmoeting tussen vijf eksters, in Boulder (Colorado). “Eén ekster was blijkbaar geraakt door een auto en lag dood langs de kant van de weg. De vier anderen stonden om hem heen. Eentje benaderde het lijk, raakte het voorzichtig aan en deed een stapje terug. Een andere ekster deed hetzelfde. Vervolgens vloog één van de eksters weg en kwam terug met wat gras en legde dit bij het lichaam. Een andere ekster deed hetzelfde. Toen stonden alle eksters gedurende enkele seconden even stil en vlogen vervolgens één voor één weg.” Ook over zwaluwen en kauwen bestaan soortgelijke getuigenissen.

Een groep onderzoekers van de universiteit van Californië vond uit dat blauwe gaaien een apart soort rouwritueel uitvoeren. Wanneer één van de gaaien het lichaam van de overleden vogel ontdekt, roept hij met een speciale lokroep de rest van de zwerm bij elkaar. Zij komen dan samen om de vogel heen staan. In de tijd die de vogels gebruiken om afscheid te nemen, gaat ook het zoeken naar voedsel op een lager pitje, soms wel tot een periode van 48 uur lang.


Mogelijk gevaar

De onderzoekers gaven trouwens wel aan dat het niet gaat om rouwen zoals wij mensen dat doen, maar dat het meer een bijeenkomst is dan een rouwperiode. De blauwe gaai ziet een dode groepsgenoot als een potentieel gevaar in de leefomgeving. Het samenkomen is dan ook vooral een signaal dat de andere vogels in de buurt op moeten passen voor mogelijke roofdieren in de omgeving. Het vinden van een overleden soortgenoot is een direct signaal dat er ergens gevaar op de loer ligt. 

Verloren liefde

Kunnen we het vermogen om te rouwen dan gewoon herleiden tot het vermogen lief te hebben of anders gesteld: is treurnis een uiting van verloren gegane liefde? Het wordt filosofisch als onderzoekers proberen concepten als liefhebben en treuren te definiëren op diersoorten. 

Ik citeer: ‘’Wij mensen, begrijpen de liefde niet helemaal, maar dat betekent niet dat we ontkennen dat ze bestaat – of hoezeer ze onze emoties stuurt. De manier waarop we rouwen mag dan uniek zijn voor de menselijke soort, het vermogen tot diepe treurnis delen we met velen. ‘’


Het is geen antwoord op de vraag, maar stemt tot nadenken en ik doe het ermee!


Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over

Alle Beleef de Lente blogs

Deel dit bericht