Navigatie overslaan

Uitgevlogen

Steenuil

Uitgevlogen

Vijver

Uitgevlogen

Kerkuil

Uitgevlogen

Slechtvalk

Uitgevlogen

Ooievaar

Uitgevlogen

Lepelaar

Uitgevlogen

Koolmees

Uitgevlogen

Bosuil

Uitgevlogen

Nijlgans

Uitgevlogen

Merel

Uitgevlogen

Torenvalk

Geen broedsel

Kauw

Geen broedsel

Gekraagde roodstaart

Toon alle blogs & vlogs

@WildLifePaul

Door Tineke Hoekstra

Is gedeeld ouderschap nobel, eigenbelang, instinct of foutje van de natuur?

Tineke Hoekstra | zondag 17 mei 2020 | Vind ik leuk | Bewaar deze blog | 74x

Een gekraagde roodstaart die een koolmees helpt met het voeren van z’n jongen of een merel jong dat eten krijgt van een roodborst of van z’n grote broer; het komt voor, maar waarom? Omdat we daar bij Beleef de Lente regelmatig vragen over krijgen zocht ik het uit.

Zo zagen we vorig jaar bij BDL dat het jong van de huiszwaluw uit het eerste legsel de ouders hielp bij de tweede leg. In de natuur komt het vaker voor dat jonge vogels die oud genoeg zijn om het ouderlijk huis te verlaten nog even blijven hangen om hun  ouders te helpen met het grootbrengen van de kleinere broertjes en zusjes. Ook niet-soortgenoten helpen elkaar.  

Is het eigenbelang? 

Bij staartmezen zijn het de mannetjes die andere familieleden helpen bij het voeren. De mannetjes brengen de winter door in hetzelfde gebied en blijven in de buurt van de familie, terwijl de vrouwtjes vertrekken om op zoek te gaan naar een partner. Onderzoekers telden bij tien van de elf staartmezen-broedparen één of meerder helpers. En dat het geen altruïsme is maar eigenbelang blijkt want de overlevingskansen van de jongen namen toe als het nest werd bijgevoerd door familieleden. Het succes van één paar wordt dus groter door het succes van de rest van de familie.

Is het een foutje van de natuur?

Een ander onderzoek richtte zich op staartmezen, die een paartje koolmees hielpen. Volgens de wetenschappers is dat hoogstwaarschijnlijk een foutje van de natuur want koolmezen zijn agressieve vogels die ander soorten zoals vliegenvangers en pimpelmezen normaliter doden wanneer ze in de buurt komen. Bovendien worden de staartmezen er niet beter van, maar de drang om jongen te helpen is zo groot dat ze het toch doen. 

Zo doet ook een verhaal de ronde van een gaai die een merel helpt met opvoeden van de jongen, maar eigenlijk is het een predator, die ook graag een ei of jong van de merel oppeuzelt. 


Is het voortplantingsgedrag?

Door elkaar te helpen maken ze onderdeel uit van een grotere sociale groep, waardoor de kans dat ze een partner vinden en zelf ook worden geholpen met het grootbrengen van de jongen, groter wordt. Het lijkt allemaal nobel, maar de behulpzame vogels profiteren van hun gedrag omdat de kans om zich voort te planten groter wordt. 

Onderzoekers bestudeerden verschillende vogelsoorten en ontdekten dat het vrij gebruikelijk is dat oudere vogels hun ouders helpen bij het voeren van de kleinere broers en zussen. Ze stellen daarbij - indirect - hun genen veilig. 


Is het instinct?

Ook zijn er vogels die omdat ze hun nest kwijt zijn geraakt alles doen om hun ouderlijke competenties uit te kunnen voeren. Het geluid van een piepend jong, bedelend om voer kunnen ze dan ook niet weerstaan.

Wellicht was daar sprake van bij de winterkoning die een pimpelmees gezin hielp; een filmpje dat deze week massaal gedeeld werd op Twitter: https://twitter.com/WildLifePaul/status/1261233280738824192?s=20

Vogels kijken de kunst af en onderzoeken hun kansen op broedsucces door naar andere vogels te kijken. Uit proeven met vliegenvangers blijkt dat ze de nestkast naast de koolmees kiezen waarin de meeste eieren liggen. 

Concluderend spelen al de genoemde factoren mee, maar is het geen empathie, onbaatzuchtig of liefdevol gedrag en helpen vogels elkaar om er uiteindelijk zelf beter van te worden.  

 

 

 

 


Vind ik leuk
Bewaar deze blog

Meer over

Alle Beleef de Lente blogs

Deel dit bericht