Zowel dit jaar als in de voorgaande jaren staat en stond grauwe gans bovenaan op het menu van de jonge zeearenden. Echter, nog geen 50 jaar geleden was de grauwe gans in ons land vooral een wintergast en een zeer zeldzame broedvogel.
Grauwe gans met pullen (foto Andries Dijkstra)
Van wintergans naar “standgans” oftewel zomergans
Het is wellicht onvoorstelbaar dat de grauwe gans 50 jaar geleden nog een zeer zeldzame broedvogel was, die ooit zelfs werd uitgezet om te voorkomen dat de soort uit Nederland zou verdwijnen. De Oostvaardersplassen in Flevoland vormden de uitvalsbasis voor de spectaculaire toename van deze soort. Net als veel andere ganzensoorten zijn grauwe ganzen sociale vogels en vormen ze paartjes voor het leven. De rijkelijk bemeste weilanden vormen tegenwoordig de belangrijkste bron van eiwitrijk voedsel voor de grauwe gans. En daarmee heeft hij de status van zeldzame broedvogel moeten inruilen voor die van een schadelijke soort. De grauwe gans kreeg van de agrarische sector de twijfelachtige eer om op nummer 1 te staan van dieren die in ons land de meeste (vraat)schade veroorzaken.
Wat te doen aan deze “plaag”?
Ondanks maatregelen zoals het wegvangen en vergassen van nog niet vliegvlugge jongen, het eieren prikken en de jacht, bleef en blijft de populatie grauwe ganzen toenemen. Toch denk ik dat de aantallen grauwe ganzen wel zouden kunnen afnemen. De beste en meest doeltreffende maatregel lijkt het verschralen van de weidegebieden. Geen monoculturen van eiwitrijke grassen, maar een gevarieerde en soortenrijke flora met bloeiende vegetatie. Hoe eiwitrijker de weilanden, hoe meer jongen de grauwe ganzen krijgen. Minder eiwitrijk gras zal leiden tot lagere aantallen jongen. Bovendien zullen bloemrijke weilanden een positieve uitwerking hebben op de weidevogelstand.
Neem de tijd, geduld is een schone zaak
Uiteraard neemt het anders inrichten van de weidegebieden tijd én een andere manier van denken over de landbouw. Het betekent voor ons als consumenten, om andere keuzes te gaan maken in de supermarkt en wel zodanig dat juist de ecologisch en biologisch werkende agrariërs een boterham kunnen verdienen.
Voor de korte termijn zal het bejagen van de grauwe ganzen nog wel noodzakelijk blijven. Het zou echter mooi zijn als dan de (nog) vleesetende mensen de geschoten grauwe ganzen leren consumeren en waarderen als een stukje in optima forma puur biologisch vlees. Kijk maar naar de jonge zeearenden … ganzenbout daar word je groot en sterk van!
Vogelbescherming Nederland - Samen voor vogels en natuur
