Toon alle berichten

Stikstof nekt vogels op de Veluwe

Geplaatst op 14 juni 2017

De enorme stikstofuitstoot in Nederland blijkt funest voor vogels op de Veluwe. Nieuw onderzoek toont een schrijnende relatie aan tussen stikstof en de achteruitgang van vogels. Vogels vinden er nog maar zó weinig kalk, dat bij een derde van de eieren de schaal te dun is en dat kuikens zo broos zijn, dat ze al in het nest hun pootjes breken. Vogelbescherming Nederland roept politieke partijen op om tijdens de formatie keiharde maatregelen te nemen om de uitstoot van stikstof drastisch te beperken.

Stikstof is een belangrijke en onmisbare bron voor al het leven op aarde. In Nederland is er echter veel te veel stikstof. Via de lucht verspreidt deze stikstof zich in de omgeving en zorgt voor grote natuur- en milieuproblemen. Plant- en diersoorten verdwijnen. Tussen 1990 en 2015 daalde de stikstofuitstoot in Nederland weliswaar met zo’n 30%, maar inmiddels lijkt de uitstoot - vooral te wijten aan  de toegenomen uitstoot door de intensieve veehouderij – weer te stijgen. Met dus funeste gevolgen voor vogels, blijkt uit nieuw onderzoek op de Veluwe.

Eikenbomen en roofvogels verdwijnen

Arnold van der Burg van bureau Biosphere, die het onderzoek op Veluwe uitvoerde: “Het vele stikstof zou de groei van planten moeten aanjagen, maar doordat veel andere essentiële voedingsstoffen nu ontbreken gebeurt het tegendeel. Daardoor sterven bijvoorbeeld eikenbomen nu massaal af op de Veluwe.”

“Daar komt nog een tweede rampzalig effect bij. Het stikstofoverschot zorgt ervoor dat ammoniak neerslaat en de bodem verzuurt. Die verzuring lost de kalk in de bodem op. Maar voor vogels, insecten en slakken is die kalk onmisbaar. We vinden nu mezenkuikens met gebroken poten of pootjes die haast van rubber lijken. Bij een derde van de eieren is de schaal te dun.”

“Bovendien verdwijnt een deel van het voedsel voor vogels, want slakken en insecten zijn er steeds minder door het gebrek aan kalk en verdwijnen van eikenbomen. Het teveel aan stikstof werkt helemaal door in de voedselketen. Ook roofvogels hebben er zwaar onder te lijden. Bijvoorbeeld het aantal haviken is zwaar achteruit gegaan. Het is in de bossen op de Veluwe al heel stil aan het worden.”

Zwarte mees met gebroken bekken, dijbeen en scheenbeen

Overheid moet stikstofuitstoot aanpakken

Om de uitstoot van stikstof terug te dringen is de overheid in 2015 gestart met het Programma Aanpak Stikstof (PAS).  Met deze aanpak wil de overheid het stikstofprobleem in de natuurgebieden met 5% verminderen.

Het is in de bossen op de Veluwe al heel stil aan het worden. Dit onderzoek toont aan dat er heel snel iets moet gebeuren.

Arnold van der Burg

Maar dat is bij lange na niet genoeg. Van der Burg: “Die 5% is een druppel op een gloeiende plaat. Pas als de stikstofuitstoot met 50% wordt teruggedrongen komen we in de buurt van de kritische depositiewaarde die acceptabel is. Dit onderzoek toont aan dat er heel snel iets moet gebeuren. Onderzoek in Duitsland dat onlangs in Science werd gepubliceerd was wat dat betreft veelzeggend. 80% van de insecten was verdwenen. Hier gaan we ook die kant op.”

Dit nieuwe onderzoek toont opnieuw de urgentie van de veel te grote hoeveelheid stikstof in Nederland aan. Vogelbescherming Nederland roept de politieke partijen op om in de formatie keiharde maatregelen te nemen om de uitstoot van stikstof drastisch te beperken. Geen halve maatregelen, maar doorpakken.

Het artikel ‘Rammelende eieren en brekebenen bij de koolmees: verzuring terug bij af?’ verscheen in het juni-nummer van het Vakblad, Natuur, Bos en Landschap.

 

Meer over

stikstof koolmees vogelonderzoek havik zwartemees gelderland kalk veluwe

Deel dit bericht

Gerelateerde items

Populair