Tijdens een lange regenachtige zomer zijn er toch een paar dagen geweest met zeer goede purperreigertrek. De eerste honderden vertrokken rond 1 september uit Nederland en de tweede golf vetrok rond 15 september. Bij de eerste golf vlogen Lena en Willeke mee. Rond 6 september waren die op schema in Mali gearriveerd. Beide vogels hebben succesvol gebroed en we krijgen al voor het 4e jaar gegevens van ze binnen over hun trekroutes en winterverblijf. Een unicum. Ook deze keer vlogen ze dus weer binnen een week naar de Sahel. Twee weken later volgde Lona. Deze zender werkt helaas slecht en we krijgen weinig signalen, maar gisteren zat ze toch in zuid - Mauritanië. Helaas heeft ze zich niet voor de webcam vertoond maar op een andere plek gebroed. Voor zover we nu weten hebben de purperreigers een goed broedseizoen gehad.

Gisteren en vandaag was er volop trek van purperreigers in Nederland te zien. Bij Breskens zagen ze er gisteren 15 langstrekken. Er vliegen daar in het voorjaar altijd veel purperreigers langs. Maar dat ze niet alle purperreigers daar zien bleek wel uit het feit dat Lena daar vanochtend in het donker gepasseerd is. Ze was langs de kust van Frankrijk en België naar Nederland gevlogen. En Lena is dus terug! Ze kan voor de tweede keer gaan broeden. Van de andere zenders helaas geen informatie.

Intussen is Lena stoer de Golf van Biskaje overgestoken waar het gisteren stevig woei. Ze zat vanochtend nu in de Vendée langs de rivier de Sevre nabij de stad La Rochelle. De Vendée  is een bekende vakantiestreek van veel Nederlanders. Purperreigers vliegen in de nacht en stoppen meestal overdag met de trek. Om uit te rusten en wellicht wat te eten. Ze zoeken onderweg geen speciale wetlands op, maar stoppen op een plek die ze geschikt lijkt. Als het er maar moeras aanwezig is. Dat betekent dat kleine of grote moerassen verspreid over Europa cruciaal zijn tijdens de trek van deze vogel. Het gebied waar ze neerstreek is gelukkig een Natura 2000 gebied dat als een dergelijk netwerk dient! We zien zo hoe belangrijk dit is. Er broeden daar zelfs purperreigers. We zullen zien of ze vanavond weer opstijgt voor het vervolg van de trek. Ze heeft tegenwind dus wellicht wacht ze even. We houden jullie op de hoogte en begin volgende week zullen we het kaartje van de route bijwerken.

De signalen die we van Lena kregen uit de woestijn van Algerije klopten. Mogelijk heeft ze in een wadi uitgerust maar al in de avond van 6 april bleek ze bij het noordwestelijkste puntje van Spanje uit te rusten bij een stuwmeer aan de bovenloop van de Sallas rivier. Vlak bij Cap Finisterre, bekend vanwege de trek van zeevogels die je hier mooi kan zien. Blijkbaar komen er ook andere trekvogels langs op dit puntje van Spanje. Grappig genoeg volgt Lena zo ongeveer dezelfde route als roerdomp Elly, die een paar dagen voor op schema ligt. Nog een bewijs dat de kustwetlands van dit gebied van belang zijn voor Nederlandse trekvogels. Ook Lena zal nu de Golf van Biskaje moeten oversteken om op koers te blijven. Een punt van matige kwaliteit suggereert dat ze dat afgelopen nacht al is gaan doen. We zullen zien of dit lukt. Als ze zo doorgaat is ze vrijdag of zaterdag in Nederland! Van de andere reigers kregen we geen signalen.

Dat zenders niet altijd perfect hoeven te werken als ze wat ouder worden bleek afgelopen weekend. In Zeeland werd op een telpost en purperreiger met zender waargenomen. We weten niet welke vogel het is want we kregen geen helaas signalen door. Wellicht is het Lona onderweg naar de camera van beleef de lente? Of Willeke waar de zender vaker lange tijd geen signalen geeft? Intussen is Lena waarschijnlijk wel vetrokken. We kregen vanochtend een signaal uit de woestijn van Algerije. Omdat het pas 1 signaal is wachten we even op bevestiging maar het ziet er naar uit dat deze vogel op weg is naar Nederland. Dat zou spectaculair zijn omdat deze vogel als jong gezenderd is en we mogelijk een tweede broedseizoen van deze vogel kunnen gaan meemaken!

Hoewel steeds meer purperreigers Nederland binnenkomen is er van onze gezenderde vogels nog geen teken van vertrek. De zender van Lena is overigens nog steeds de enige waar we signalen van krijgen. Ze zit nog steeds bij Timboektoe. Als er geen bericht hier staat is er overigens ook niets te melden. We wachten geduldig op wat komen gaat en plaatsen een bericht in het logboek als de voorjaarstrek begint.

Vanaf maart komen de eerste purperreigers in Nederland aan. De eerste zijn ook al in Nederland gezien. De gezenderde reigers zijn, voor zover we weten, nog niet vertrokken. De enige vogel met een actieve zender is op dit moment Lena. Die bevindt zich nog steeds in de binnen-Niger delta vlak bij Timboektoe. Van de andere reigers hebben we al meer dan een maand geen zendersignalen meer ontvangen. Dat kan betekenen dat ze dood zijn, de zender stuk is of de batterij is onvoldoende geladen. Dat dat wil nog wel eens veranderen als ze gaan vliegen en we hopen dan ook op meer signalen op korte termijn.

We willen dit jaar de purperreigers op de voorjaarstrek weer gaan volgen en op deze website plaatsen. Het kan elk moment starten want vorig jaar begonnen de gezenderde vogels ook eind maart met vliegen. Er is één vogel die hele speciale belangstelling heeft. Dat is Lona. Die is gezenderd nabij de Loenderveense Plas in Noord-Holland in een gebied dat door Waternet beheerd wordt (Waternet is het Amsterdamse watercyclusbedrijf dat zorgt voor drinkwater, afvalwater, grond- en oppervlaktewater en vaarwegen). Hier wordt in het beheer speciale aandacht geschonken aan moerasvogels waaronder de purperreiger. En dit jaar is Waternet een samenwerking aangegaan met Vogelbescherming en Bureau Waardenburg om een webcam te gaan plaatsen bij een purperreigernest! Dit allemaal in het kader van Beleef de Lente beleef de lente. Met een beetje geluk kunnen we Lona volgen van Afrika tot voor de webcam! Helaas heben we al een maand geen signalen meer ontvangen maar dat kan veranderen. Dus, wie ziet Lona het eerste?

Enige tijd hebben we getwijfeld of Lona nog in leven was, maar gelukkig kregen we recent signalen uit delta van de Senegal-rivier. Lona verblijft nu in het prachtig mooie vogelreservaat de Djoudj. Dit is een Sahel vloedvlakte van de Senegalrivier die ondanks enorme druk van inrichting voor de landbouw nog steeds een reservaatkern heeft met een enorme vogelrijkdom waaronder grote kolonies van pelikanen en reigers. Vele duizenden trekvogels stoppen en overwinteren er. Een deel van de vloedvlaktes is gespaard gebleven voor inrichting en zelf is een deel hersteld. Zowel in Senegal als in aangrenzend Mauritanië het Diawling wetland. In dat opzicht lijkt dit wintergebied sterk op de situatie in Nederland waar purperreigers ook in een mix van agrarisch landschap en (herstelde) moerassen leeft. Mustapha is zeker in de woestijn overleden zoals jaarlijks enorme aantallen trekvogels. De zender van Willeke werkt af en toe en daaruit maken we op dat ze weer naar het vertrouwde stuwmeer in Ivoorkust is gevlogen. Van Lena en Rudi hebben we al weken geen signaal meer ontvangen.

Met de flinke wegtrekgolf van 17 september zijn Mustapha en vermoedelijk ook Lona meegegaan. Van Mustapha kregen we een mooie reeks signalen waaruit bleek dat hij via oost Frankrijk en Spanje over Marokko naar het zuiden is getrokken. Het leek allemaal voorspoedig te gaan maar de laatste dag krijgen we geen beweging meer door en het lijkt er op dat hij dood in het woestijnzand ligt. Heel jammer als dat zo is. Nu kunnen we wellicht niet zien of hij weer naar Baoma in Sierra Leone zou gaan. We wachten nog even nieuwe signalen af. Lona gaf een eerste signaal in de Sahara en lijkt nu bij een oase uit te rusten. We hopen dat het daar wel goed mee gaat. Dit betekent dat er geen reigers met zenders in Nederland  meer zijn. Alle andere reigers zitten nog op dezelfde plekken als vorige week. Afgelopen dagen zijn er weer vele honderden purperreigers zuidwaarts getrokken bleek uit de informatie van de trektelposten, zodat in Nederland nu steeds minder purperreigers aanwezig zijn. De laatste vertrekken normaal pas eind oktober dus je kan er af en toe nog wel eentje zien.

Na een korte tussenstop zijn zowel Lena als Willeke doorgevlogen naar een van de belangrijkste purperreiger-overwinteringsgebieden in de Sahel. De vloedvlaktes van de Niger nabij Mopti. Ze zitten nu maar 30 kilometer van elkaar verwijderd na 4000 km vliegen.Van wetland hotspot "Nederland" naar hotspot "Niger-vloedvlakte". We zijn blij dat de zender van Willeke weer even werkt en deze nuttige informatie geeft. Mustapha is 17 september vertrokken met een flinke wegtrekgolf van vele honderden vogels dat weer mooi in beeld gebracht werd tijdens simultane tellingen. Totaal telden we op de trektelposten dit jaar al meer dan 1000 wegtrekkende purperreigers. We hebben nog geen nieuwe informatie, maar 18 september vloog Mustapha boven Frankrijk. Rudi zit nog op dezelfde plek en van de zender van Lona hebben we al 10 dagen geen signaal ontvangen.

Na Lena en Willeke is Rudi de derde purperreiger met zender, die succesvol de woestijn is overgestoken. Ook van deze vogel kregen we pas de eerste signalen door in Noord-Afrika omdat de batterij niet goed geladen was. Op basis van satellietbeelden van de woestijn van de afgelopen dagen weten we dat er op de plek waar Rudi zit water in de wadi's aanwezig is en Rudi dus hopelijk kan bijtanken. Lena en Willeke zitten nog op dezelfde plek als vorige week. Gisteravond is er overigens weer flinke wegtrek geweest uit Nederland. Op de telposten van Ridderkerk en Gorinchem werden er een paar honderd geteld. Het kan zijn dat Mustapha en Lona mee vertrokken zijn maar dat weten we nog niet. Afgelopen zondag heeft Vroege Vogels uitgebreid aandacht gegeven aan de trek van de purperreiger en het overzichtsrapport dat is opgesteld over de resultaten van het zenderproject. Veel informatie die ten goede kan komen voor de bescherming van deze soort en andere trekvogels is nu beschikbaar gekomen in een samenvattend rapport. Download het rapport

Door het slechte (lees bewolkte) weer van eind augustus hebben we het vertrek van enkele reigers met zenders gemist. De laatste dagen van augustus vertrokken er vele honderden purperreigers uit Nederland en achteraf bezien zaten Lena en Willeke daar bij. Want op 2 september kregen we een signaal van Lena uit noord Algerije! Na een waarschijnlijke korte rust daar, vloog ze door over de woestijn. Op 5 september in de ochtend zat ze in de, voor haar, vertrouwde Binnen-Niger Delta in Mali nabij Timboektoe. Terug van weggeweest. Het heeft gelukkig veel geregend in de Sahel de afgelopen tijd en de vloedvlaktes en meertjes bevatten volop water. De Nederlandse reigers kunnen daar nu optimaal van profiteren. En tot onze verbazing gaf ook de zender van Willeke op 4 september een signaal boven de woestijn. Op 6 september zat ze bij een meertje in Zuid-Mauretanie. Ook veilig aangekomen dus. We hebben geen kaart opgenomen omdat de zender tot nu toe zo weinig signalen gaf. Mustapha zat gisteren nog in Nederland en van Rudi en Lona hebben we de afgelopen week geen signaal meer ontvangen zodat we niet weten waar ze zijn.

Afgelopen vrijdag is de trek van de purperreigers goed begonnen. Het weer verbeterde en de wind draaide naar het noorden en direct werden er al vele honderden trekkend waargenomen op de trektelposten Ridderkerk, Kinderdijk, Lopikerwaard, Alblasseraard en Gorinchem. Dij Dordrecht vlogen er gisteravond maar liefst 190 langs. Ik schat dat minstens een derde van de Nederlandse populatie al zuidwaarts is vertrokken. Opvallend genoeg is tot op heden (voor zover bekend) geen van onze gezenderde purperreigers met deze eerste golf meegevlogen. Het blijft de komende dagen uit het noorden waaien dus wie weet pakken ze binnenkort een mooie avond voor hun vertrek. De kaartje van Lena, Mustapha en Rudi tonen overigens nog de voorjaarstrek. Deze worden vervangen zodra de najaarstrek start. Ook is mijn voorspelling uit het vorige weblog uitgekomen over "onontdekte" purperreigerkolonies. Twee weken geleden ontdekte de Natuur en Vogelwacht Alblasserwaard een nieuwe kolonie in de Alblasserwaard in een gebied van de Provincie Zuid-Holland in beheer bij Groenservice Zuid-Holland. We kregen toestemming om de, inmiddels verlaten, kolonie te tellen en vonden minstens 6 nesten!

We staan aan de vooravond van de nazomertrek van de Nederlandse purperreigers. Drie reigers keerden succesvol terug en brachten jongen groot (zenderonderzoeken 2007-2010): Lena, Rudi en Mustapha. Het seizoen was bijzonder omdat Lena voor het eerst zelf jongen groot bracht en dankzij Mustapha ontdekten we wederom een nieuwe purperreigerkolonie. Deze bleek in de Lopikerwaard te liggen. In 2009 ontdekten we dankzij Karen al een nieuwe kolonie in het gebied van de Linge in Gelderland. Verbazingwekkend dat van een dergelijke grote vogel nog op deze wijze nieuwe kolonies ontdekt kunnen worden! Hoeveel kolonies zijn er nog niet ontdekt?

Ander goed nieuws is het feit dat we, dankzij een subsidie van Waternet, een purperreiger konden zenderen in de kolonie van Loenderveen. Waternet verzorgt hier een secuur moeras- en waterbeheer en dankzij hun beleid broeden hier nu succesvol purperreigers. In 2008 hadden we hier al Terra Nova gezenderd en nu Lona. We wachten nu op de start van de trek voordat we nieuwe berichten gaan maken.

De afgelopen periode is Karen in de westelijke Sahara gebleven. De signalen wijzen er echter op dat ze nog leeft. De andere reigers maken het goed en zijn druk bezig met broeden of het grootbrengen van jongen.