Weblog

Via googlemaps kunt u de route van de grutto's volgen. Maar wilt u meer weten over de achtergronden? Waarom kiezen zij bepaalde routes en gebieden. Welke kennis is nieuw voor de onderzoekers? U leest het in dit weblog dat bijgehouden wordt door Gerrit Gerritsen, Vogelbescherming Nederland.

Over op het ‘winterschema’

17 augustus 2009

Theunis Piersma/RUG

De afgelopen dagen waren er weinig ontwikkelingen. Met in ieder geval nog 4 grutto’s in zuid Spanje en Portugal, maar met Nijhuizum inmiddels in Guinée-Bissau, krijgen we de komende paar maanden wat minder regelmatig informatie van de zendergrutto’s door. Om de batterijen te sparen, laten de satellietzenders nog maar eens per zes dagen zes uur wat van zich horen. Vantevoren hadden we gehoopt dat dat genoeg zou moeten zijn voor de ‘overwinterende’ vogels in West-Afrika gezien hun verwachte plaatstrouwheid. Inmiddels hebben we gezien dat ze inderdaad behoorlijk standvastig zijn. We hadden er niet op gerekend dat vier grutto’s zo lang in Spanje en Portugal zouden blijven, waarschijnlijk maken ze er hun vleugelrui af. Mochten deze vogels doortrekken naar Mauretanië, Senegal of Guinée-Bissau dan is de kans om tijdens hun vlucht een peiling te krijgen niet zo groot.

Reageren

Nijhuzum vliegt in viereneenhalve dag van Ameland naar zuid Senegal

10 augustus 2009

Theunis Piersma/RUG

De ene grutto is de andere niet, zoveel is ondertussen wel duidelijk. Waar Heidenskip als eerste zendergrutto al op 20 juni de 5000 km lange oversteek van noord-Nederland naar Senegal en Guinnée-Bissau maakte, deed Nijhuzum dat pas de afgelopen dagen, bijna twee maanden later. Nog steeds zijn er tenminste vier zendergrutto’s in Spanje en Portugal, en dat betekent waarschijnlijk dat ze, evenals Nijhuzum, in het ‘noorden’ een deel van de rui doormaken alvorens door te trekken naar Afrika. Misschien blijven ze zelfs wel in Spanje of Portugal overwinteren. Als ze Sahara-oversteek naar West-Afrika gaan maken, zouden ze dat eigenlijk de komende week moeten doen, want vanwege energiebesparing schakelen de zenders half augustus over op een schema waarbij ze maar eens in de zes dagen zes uur uitzenden. Het wordt dan een stuk moeilijker om ze tijdens de vlucht te peilen.

Inmiddels is Nijhuzum na een spectaculaire lange vlucht (iets meer dan 5000 km, 4,5 dagen, dag en nacht in de lucht) verhuisd van Ameland naar zuid-Senegal, in de Casamance provincie. Molkwar verbleef een week lang in Marokko, maar pakte toen de draad weer op en is inmiddels in het nationale park van de Djoudj in noord- Senegal gearriveerd. Daar was Gaast overigens net vertrokken; zij vloog naar een gebied met rijstvelden aan de zuidelijke oever van de Rio Gebo, net ten zuiden van de hoofdstad Bissau in Guinnée-Bissau. Ferwâlde zit nog steeds op het eiland Uno, en als ik het goed heb zijn daar rijstvelden te vinden waar wat voor haar te halen moet zijn. Van Heidenskip zullen we helaas niks meer horen tot we haar komende voorjaar in Fryslân hopelijk terugzien: haar batterijen zijn om onbekende redenen plotseling ‘plat’ gegaan.

1 Reactie

Meer dan de helft in Afrika

3 augustus 2009

Theunis Piersma/RUG

Nu ook Molkwar onderweg is boven Marokko, hebben inmiddels zeven grutto’s de reis naar West-Afrika gemaakt. Er hangen nog 4-5 grutto’s in Spanje en Portugal rond (misschien zijn ze er bezig met de rui, en dat zou ze een tijdje op een vaste plek houden), en Nijhuizum pendelt trouw op en neer van Ameland naar de vastelandskust en terug. Sommige nachten lijkt ze op de kwelders bij Holwerd door te brengen.
Er zijn ook wat bewegingen in Afrika. Ferwâlde maakte voor de tweede keer de stap naar het eilandje Uno in de Bijagos Archipel, en het is ons eigenlijk een raadsel wat ze daar, op zo’n zilte plek, te zoeken heeft. Warkum hield het in de buurt van de hoofdstad Bissau even voor gezien en vloog 100 km naar het noorden, naar rijstgebieden in de Casamance in Senegal. Eerdere peilingen suggereerden dat zij dit gebied al eerder heel kort bezocht, en nu lijkt het er op dat ze misschien een pendelaar is.
Molkwar vertrok deze week uit Zeeuws-Vlaanderen en lijkt te proberen in één keer de gebieden ten zuiden van de Sahara te bereiken. Nou maar hopen dat dit lukt. We duimen voor Molkwar!

2 Reacties

Skarl kiest voor zuid Mauretanië

27 juli 2009

Theunis Piersma/RUG

De afgelopen dagen maakten we weer een spannende vlucht over de Sahara mee. Skarl, die een korte tussenstop in de Coto Donana had gemaakt, vertrok op 22 juli aan het einde van de middag naar het zuiden en werd die nacht gepeild boven Marokko.Anderhalve dag later kregen we weer een melding toen zij om 17 uur ’s middags, gezien de hoge vliegsnelheid sinds de vorige meting kennelijk net was aangekomen in een waterrijk gebied bij El Kseïba in zuid Mauretanië. Skarl maakte een tweedaagse nonstop vlucht van 2400 km.
Het is erg leuk om te ontdekken hoe grutto’s die dicht bij elkaar in de buurt hebben gebroed toch zo’n enorme variatie aan trekstrategiën en plaatskeuzen laten zien. Twee vogels maakten een nonstop vlucht van Nederland naar West-Afrika, drie maakten korte stops in zuid Spanje en vlogen daarna in één keer de Sahara de Sahara over, en zes maken in ieder geval veel langere stops in zuid Spanje en Portugal. Daarvan werd er vorige week één, Hylpen, ontdekt door Wim Tijsen, bij Castro Marim net over de Spaanse grens in Portugal. En de grutto’s in West-Afrika gebruiken vooralsnog een verscheidenheid aan wetlands na aankomst: drie in de rijstvelden van Guinnée-Bissau en een vogel elk in noord Senegal (Djoudj) en in zuid Mauretanië.
En wat betreft de twee grutto’s die nog steeds in Nederland zijn. Molkwar is nu al weer een week in westelijk Zeeuws-Vlaanderen, en na bijna een maand op Ameland te hebben rondgescharreld stak Nijhuizum gisteren (opnieuw) over naar de Friese vastelandskust, met een peiling bij Holwerd.

2 Reacties

Skarl vliegt boven Marokko

23 juli 2009

Theunis Piersma/RUG

Waar Skarl twee dagen geleden 's middags nog in de rijstvelden ten oosten van de Cota Donana foerageerde, gaven de signalen van haar satellietzender vannacht twee posities boven Marokko door. Vanuit Spanje stak ze de zee over om bij de Marokkaanse hoofdstad Rabat weer boven land te gaan vliegen. Vanochtend omstreeks 5 uur vloog ze met een snelheid van 70 km per uur in zuid-zuidwestelijke richting in de buurt van Marrakech. We verwachten dat de volgende keer dat we van haar horen ze de Sahara overgevlogen is. Vlieg maar, Skarl, vlieg!

1 Reactie

Grutto’s nemen de tijd in Spanje en Portugal

20 juli 2009

Theunis Piersma/RUG

Er zijn nog twee grutto’s in de buurt. Nijhuizum zit nog steeds op Ameland, dat ze voortdurend van west naar oost, en weer terug, lijkt te doorkruisen. De afgelopen nacht sliep ze op hoog wad in de Ballumerbocht. Molkwar vloog deze week van Petten in Noord-Holland naar Blankenberge in België, maar keerde op een deel van haar schreden terug en zit nu in het westen van Zeeuws-Vlaanderen.
Parregea, Hylpen, Gaast, Himmelum, Skuzum, Skarl en Starum, de grutto’s in het zuiden van Spanje en Portugal, zijn daar de afgelopen week gebleven. Er was eigenlijk maar één duidelijke beweging toen Hylpen de Coto Donana verliet en 100 km westelijker, net over de grens met Portugal, neerstreek in een zoutpannengebied bij Castro Marim.
In Senegal en Guinnée-Bissau lijken Bakhúzen, Warkum en Heidenskip ook heel plaatstrouw. Echter, Ferwâlde, die net in de buurt van Heidenskip was aangekomen, stak over naar een eiland in de Bijagos archipel, een verbazingwekkend zoute omgeving voor een Nederlandse grutto.

Reageren

Ferwâlde nonstop van Donana naar Djoudj

13 juli 2009

Theunis Piersma/ RUG

 

Er is weer wat beweging in de lucht. Skarl bijvoorbeeld, was heel trouw aan de Súdermar, de grotendeels door It Fryske Gea als weidevogelgebied beheerde polder tussen Stavoren en Scharl. Veel avonden sliep ze in de Bocht van Molkwerum (ook in beheer bij It Fryske Gea), maar op 9 juli besloot ze te vertrekken, waarschijnlijk in de late namiddag. Anderhalve dag later, op 11 juli om 6 uur 's ochtends, betrapten de satellieten haar vliegend over centraal Spanje. Nog weer een dag later, bevindt ze zich weer aan de grond, nabij de Cota Donana ten zuiden van Sevilla.
Inmiddels was Ferwâlde uit de Donana vertrokken, ook op 9 juli en ook ‘s avonds. Op 11 juli wordt Ferwâlde twee keer geregistreerd als zij 's middags, op het heetst van de dag, boven de woestijn in noord Mauretanië vliegt met een snelheid van 58 km per uur. De daaropvolgende nacht, op 13 juli, is zij geland in Djoudj Nationale Park in Senegal. Het zou me niks verbazen als Ferwâlde zich dan bij de groep van Bakhúzen voegde, want de registraties van deze twee vogels overlappen elkaar volledig! Op de satellietbeelden van Google ziet het er daar nogal droog uit, maar dat is nu waarschijnlijk niet het geval.
Zo zijn er inmiddels vier grutto's in Afrika (Heidenskip, Warkum, Bakhúzen en Ferwâlde), en zijn er nog twee in Nederland. Molkwar scharrelt rond tussen Schagen en Petten. Nijhuizum is nog steeds op Ameland, al maakte zij een korte trip naar de graslanden tusssen Niawier en Hantumhuizen, op het Friese platteland bij Dokkum. De rest van de vogels zit in rijstvelden in Portugal en zuid-Spanje.

 

1 Reactie

Friesland loopt leeg

3 juli 2009

Jos Hooijmeijer RUG

Het veldseizoen loopt voor de grutto-onderzoekers in ZW Friesland op z’n eind. Op Skarl en Molkwar na zijn alle gezenderde vogels uit het onderzoeksgebied vertrokken. Je ziet het ook in het veld: de groepen foeragerende vogels worden steeds kleiner. Het zijn vooral de volwassen vogels die vertrekken terwijl de jonge vogels hier nog even blijven hangen. Ze sluiten zich vaak aan bij andere jongen van dit jaar en maken nog graag gebruik van de resterende percelen met hoog gras, waar ze zich waarschijnlijk veiliger voelen voor roofdieren; het zijn tenslotte nog niet de meest ervaren vliegers! Je ziet ze daarom niet zo vaak tussen de resterende oude vogels die liever op de pas gemaaide percelen lopen.
Als je de kaartjes van bekijkt dan valt op hoe divers de wegtrek van grutto’s verloopt. Drie zijn er nu al in Guinee-Bissau en Senegal, een in Portugal, een in Frankrijk, vijf in Spanje en nog 3 vogels in Nederland. Waarom kiezen sommige vogels ervoor om meteen naar de eindbestemming door te vliegen en maken anderen een tussenstop? Of zouden ze misschien soms toch in Spanje overwinteren? Maar waarom blijven ze eigenlijk sowieso niet langer in Nederland om op te vetten zoals 40 jaar geleden wel gebeurde?
Naarmate de informatie van de gezenderde vogels binnenstroomt, komen er ook steeds meer vragen in je op!

Reageren

Parijs-Dakar in twee dagen

26 juni 2009

Jos Hooijmeijer RUG

Dit is een spectaculaire week! Op maandag werd al duidelijk dat Heidenskip op stoom was en van plan was om de Sahara over te steken. Woensdag leek het er even op dat ze een tussenstop ging maken in Senegal maar de volgende peiling wees uit dat ze toch in een keer was doorgevlogen naar Guinee Bissau. Wat een prestatie: in goed 90 uur vrijwel non-stop vliegen ruim 5000 km afleggen! En dat voor een krielkipje van 350 gram.......... Ze zit daar in de delta van de rivier de Rio Tombali waar veel rijst verbouwd wordt.
Warkum is bezig om het zelfde kunstje te flikken en vloog bij de laatste peiling boven Zuid-Senegal.
Er zitten nu vier gezenderde grutto’s op verschillende plaatsten in Zuid-Spanje, een in Noord-Holland en nog 7 in Friesland.
Van Koudum hadden we al weken geen signaal meer opgevangen maar we hebben deze vogel in de afgelopen week al een paar keer zien foerageren op gemaaide graslanden. Er is jammer genoeg waarschijnlijk een technisch mankement aan de zender waardoor deze niet meer gepeild kan worden. Maar het is natuurlijk wel goed om te weten dat de vogel in elk geval nog leeft!

4 Reacties

Heidenskip voorbij Straat van Gibraltar

22 juni 2009

Jos Hooijmeijer/ RUG

Heidenskip is de Straat van Gibraltar gepasseerd! Met een snelheid van tenminste 60 km/ h is Heidenskip begonnen aan haar reis naar het zuiden. Het zou me niet verbazen als ze rechtstreeks naar de overwinteringsgebieden in West Afrika ten zuiden van de Sahara vliegt. We kunnen aan de gegevens van de satelliet zien dat ze op het moment van peilen nog in de lucht zat. Ze heeft bovendien meer dan een maand de tijd gehad om op te vetten omdat ze kort na het zenderen haar eieren verloor. De verwachting was dat een goed opgevette grutto non-stop de Sahara over zou moeten kunnen vliegen. Dat wordt dus spannend de komende 24 uur!
Ook Bakhuzen is in Spanje aangekomen en wel iets oostelijker van Himmelum in het Nationaal Park Cota Donaña. 
Warkum is ook onderweg en vloog over Disneyland Parijs. Van deze vogel had ik dat nog niet verwacht omdat ze nog heel lang met jongen heeft rondgelopen en dus minder tijd had om te herstellen van het broedseizoen. Kennelijk heeft ze tussendoor toch genoeg weten te foerageren.
Ferwâlde is weer terug in Fryslân. Na een uitstapje langs de IJsseldelta en de Eempolders is ze weer richting het noorden gevlogen. Op zich is dat niets om je zorgen over maken want we weten van de gekleurringde vogels dat ze dat wel vaker doen.

Reageren

Himmelum in Zuid-Spanje

19 juni 2009

Jos Hooijmeijer/ RUG

Er zit een tweede grutto in het buitenland! Na een week in Polder Zeevang gebivakkeerd te hebben, is Himmelum in Zuid Spanje opgedoken. Blijkbaar heeft ze in De Zeevang goede vetreserves aan kunnen leggen. Ze heeft namelijk geen tussenstop gemaakt in Frankrijk maar is in 2 dagen doorgevlogen naar de riviermonding bij de stad Huelva. Dat is een gebied met zoutmoerassen, slikvelden en zoutpannen en een bekende tussenstop voor grutto’s onderweg. Ik verwacht daarom dat ze hier wel even zal blijven om op krachten te komen voordat ze naar Afrika doorvliegt.
Maar er gebeurt meer. Ferwâlde heeft ook ZW Fryslân verlaten en is naar de Maatpolder, een goed weidevogelgebied bij Eemdijk gegaan. Starum vliegt juist naar het noorden en is opgedoken ten zuiden van Easterlittens, vlak bij het weidevogelreservaat Skrins van Natuurmonumenten. Er tekent zich inmiddels een spannend patroon af. Alle vogels die op trek gaan, duiken op in gebieden waar ook tijdens het broedseizoen veel grutto’s zitten. Dat zien we overigens ook in ZW Fryslân zelf. Groepen van soms wel duizend grutto’s foerageren vooral in de laag gelegen polders. Daar is de grond vochtig en kunnen ze met hun snavel bij de wormen en emelten komen. Goed gedraineerde graslanden zijn al snel te droog en daar zit het voedsel te diep.

Reageren

• Vorige 1 2 Volgende