Spring naar content

Historie

grote zilverreiger / Foto Natura

Het opstellen van lijsten met bedreigde dieren en planten is begonnen met de publicatie van wereldomvattende Red Lists, waarvan de eerste voor vogels bijna 40 jaar geleden door de IUCN (International Union for the Conservation of Nature) werd gepubliceerd. Sindsdien zijn er verschillende Red Lists verschenen. Het opstellen van Rode Lijsten vindt zijn basis in de conventie van Bern. Het is specifiek voor vogels ook een verplichting die voortvloeit uit de Europese Vogelrichtlijn.

De eerste Nederlandse Rode Lijst

De eerste Rode Lijst van bedreigde en kwetsbare vogelsoorten in Nederland werd in 1985 vastgesteld. Het Ministerie van Landbouw en Visserij bekrachtigde deze lijst. Een groot succes voor Vogelbescherming Nederland, die er jarenlang voor had gepleit.

Tweede Rode Lijst in 1994

Sinds de eerste Rode Lijst (1985) is de Nederlandse 'vogelwereld' aanzienlijk - en in hoog tempo - veranderd. Tellingen en onderzoeken maakten duidelijk dat een herziening van de Rode Lijst dringend gewenst was. Medewerkers van Vogelbescherming Nederland, SOVON Vogelonderzoek Nederland, vrijwilligers en de overheid togen gezamenlijk aan het werk om een nieuwe lijst samen te stellen. Er werd besloten om de criteria nóg strenger te maken. Dat leidde in 1994 tot een aantal van 57 meest bedreigde soorten.

Rode Lijst 2004

In 2004 was het de hoogste tijd voor een nieuwe actuele Rode Lijst. Eind 2002 kwam de nieuwe Broedvogelatlas van Nederland uit, met actuele aantallen broedvogels. SOVON Vogelonderzoek Nederland heeft dit enorme project kunnen voltooien dankzij vele vrijwillige tellers en de financiële steun van Vogelbescherming Nederland. De atlas vormt de basis voor de nieuwe Rode Lijst 2004. De Rode Lijst Vogels heeft net als in 1985 en 1994 alleen betrekking op broedvogels.

 

Blauwe Lijst 1994

wielewaal / Foto NaturaIn 1994 werd ook een Blauwe Lijst opgesteld, met vogels die voor Nederland een speciale betekenis hebben. Op deze lijst stonden zowel broedvogels als gasten. Het waren Nederlandse vogels die op wereldschaal bedreigd waren en soorten die overwegend in Europa en Noord-Afrika voorkwamen en waarvan minstens een kwart van de Noordwest-Europese populatie of de Oost-Atlantische trekweg in Nederland voorkwam.

De Blauwe Lijst is in 2004 niet herzien, omdat gebleken is dat deze nauwelijks is gebruikt.