Spring naar content

Westerschelde / Jouke Altenburg

Westerschelde

De Westerschelde bestaat uit unieke natuurgebieden waar miljoenen broed- en trekvogels van afhankelijk zijn. Uitgebreide schorren en slikken zijn het leefgebied van tientallen vogelsoorten, waaronder soorten die (internationaal) worden bedreigd.  Dwars door deze topnatuur loopt een vaargeul, die de haven van Antwerpen met de zee verbindt. Een belangrijke economische ader. Een goede vaarverbinding en bescherming van de natuur kunnen samengaan, maar dat lukt op dit moment totaal niet.

De aanwezige natuurwaarden en het natuurlijke evenwicht in de Westerschelde staan sinds lange tijd onder druk door menselijke ingrepen zoals inpoldering, bedijking, verdiepingen van de vaargeul en aanleg van haven- en industrieterreinen. Als gevolg daarvan zijn grote arealen getijdengebied verdwenen. Er is minder ruimte voor schorren en vooral slikken en zandplaten (gebieden die bij vloed overstromen en bij eb droogvallen). Daardoor is er veel minder voedsel voor de tienduizenden trekvogels die van de Westerschelde afhankelijk zijn als broed-, foerageer- of overwinteringsgebied. Maar ook andere zeldzame planten en dieren die afhankelijk zijn van deze getijdennatuur komen in het nauw.Door de verdiepingen van de vaargeul naar Antwerpen en inpolderingen staat de natuur in de Westerschelde op omvallen. Fred Wouters, directeur Vogelbescherming: "De Westerschelde is een internationaal uniek estuarium en een cruciale schakel in de vogeltrek, maar er is steeds minder voedsel voor de vogels die er broeden en doortrekken". Om het proces van achteruitgang te keren, is nieuw getijdegebied nodig. Dat is alleen mogelijk door gebieden langs de Westerschelde te ontpolderen. De Schelde heeft ruimte nodig die de rivier (en haar bewoners!) eerder is ontnomen. De Hedwigepolder is zo'n polder. Het is één van de (in politiek en media veelbesproken) locaties waar de Westerschelde weer meer ruimte moet krijgen.

Ontpoldering

Ontpoldering door het landinwaarts verleggen van dijken is de enige manier om duurzaam en effectief de problemen op te lossen waarmee het estuarium te kampen heeft. Dat blijkt uit alle wetenschappelijke studies die in de afgelopen decennia zijn uitgevoerd. In 2005 werd een verdrag gesloten tussen Nederland en Vlaanderen waarin is vastgelegd dat ten minste 600 hectare aan nieuwe getijdennatuur moet worden gecreëerd door Nederland, waarvan 300 hectare door ontpoldering van de Hedwigepolder en 300 hectare ontpoldering in het zoute middengebied van de Westerschelde.

Na herhaaldelijk uitstel heeft de Nederlandse overheid in 2012 opnieuw besloten de Hedwigepolder te ontpolderen. Zoals was afgesproken met Vlaanderen. Het definitieve rijksinpassingsplan voor ontpoldering van de Hedwigepolder is inmiddels vastgesteld. Daarnaast is het besluit genomen om de Hedwigepolder voorlopig aan te wijzen als Natura 2000-gebied. Hiermee gaat de Hedwigepolder uiteindelijk onderdeel uitmaken van het bestaande Natura 2000-gebied Westerschelde & Saeftinghe. De start van de feitelijke ontpoldering staat gepland voor 2016.

Bekribbing is géén alternatief voor ontpoldering

De tweede 300 hectare natuurherstel moet worden gerealiseerd in het middengebied van de Westerschelde. De provincie Zeeland is van plan dat uit te voeren door middel van projecten die maar voor een heel klein deel uit ontpoldering bestaan (Perkpolder en het Zwin leveren zo'n 50 hectare op). Het grootste gedeelte bestaat uit buitendijkse maatregelen in de vorm van het aanleggen en ophogen van een aantal strekdammen. De provincie Zeeland heeft in 2013 de eerste vergunning verleend voor deze bekribbingen op twee projectlocaties: Baalhoek en Knuitershoek. Er zullen nog een aantal andere strekdammen volgen.

Vogelbescherming is in beroep gegaan bij de Raad van State tegen de verleende vergunning voor de bekribbingen bij Baalhoek en Knuitershoek. De bekribbingen leveren geen bijdrage aan het herstellen van de natuur. Bekribbing staat zelfs haaks op het uitgangspunt dat meer ruimte moet worden gegeven aan de rivier. Het probleem is dat de bekribbingen de rivier juist minder ruimte zullen bieden voor de natuurlijke dynamiek en daarmee het keurslijf van de Westerschelde verder zullen aansnoeren. De aanleg van de kribben tast de natuurlijke dynamiek in het estuarium aan en draagt bij aan verdere erosie van het estuarium.

Downloads:


 

Vogels+ magazine gratis op uw tablet

Vogels+ is het magazine van de Vogelbescherming voor vogelaars. Download de gratis app Vogelbescherming in Google Play of App Store.

Inschrijven nieuwsbrief

Schrijf u nu in voor Vogels Digitaal en ontvang elke maand nieuws over vogels en vogelbescherming, met tuintips en leuke weetjes.


© Vogelbescherming Nederland, 2014

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.

Word nu lid