- Home
- > Vogels beschermen
- > Landelijk gebied
- > Weidevogels
- > Kwartelkoning
- > Publicaties
Kwartelkoning
De kwartelkoning is een karakteristieke vogel van kruidenrijke hooilanden en grootschalige akkergebieden. Zonder speciale maatregelen komt een groot deel van de vogels niet tot broeden.
Literatuur & downloads
Literatuur over kwartelkoningen in Nederland
Overzicht van verschenen publicaties op alfabetische volgorde
Bakker M. 2000. Nestwaarnemingen van Kwartelkoningen in de omgeving van Winschoten. De Grauwe Gors 28 (3): 95-98.
Bakker M. 2003. Kwartelkoningnest uitgemaaid in de stad Groningen. Grauwe Gors 31 (3): 86-88.
Bekhuis J. & Erhart F. 1998. Kwartelkoningen in de uiterwaarden. Nieuwe Wildernis 3: 4-7.
van den Bergh L.M.J. 1973. Resultaten van het kwartelkoning-onderzoek in 1973 en voorgaande jaren. Rapport in eigen beheer.
van den Bergh L.M.J. 1979. De geheimzinnige kwartelkoning. De Lepelaar 64: 18-21.
van den Bergh L.M.J. 1991. Status, distribution and research on Corncrakes in the Netherlands. Die Vogelwelt 112: 78-82.
Bijlsma R.G. 1999. Maaidata in relatie tot legbegin van broedvogels in het beekdal van de Vledder Aa. Drentse Vogels 12: 1-8.
Braaksma S. 1962. Voorkomen en levensgewoonten van de Kwartelkoning (Crex crex L.). Limosa 35: 230-259.
van Dijk A.J. 1998a. De Kwartelkoning Crex crex in Drenthe: terug van weggeweest. Drentse Vogels 11: 11-20.
van Dijk A.J. 1998b. Kwartelkoning Crex crex onder mijn raam: over trefkansen van roepende mannetjes. Drentse Vogels 11: 21-23.
Gerritsen G. 2001. De verrassende terugkeer van de kwartelkoning. Vogels 21 (2): 8-11.
Gerritsen G., Koffijberg K. & Voskamp P. 2001. Bescherming van Kwartelkoningen in 2001. Vogelbescherming Nederland/Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, Zeist.
Gerritsen G., Koffijberg K. & Voskamp P. 2004. Beschermingsplan Kwartelkoning. Rapport EC-LNV 271. Ministerie van LNV, Den Haag. (pdf-download)
Jonker M. 1996. De Kwartelkoning in het Oldambt in 1995. De Grauwe Gors 24 (1): 46.
Koch J.C. 1932. Kwartelkoningen en maaimachines. De Levende Natuur 36: 323-325.
Koffijberg K. 1993. Verdwijnt de Kwartelkoning uit Oost-Groningen? Limosa 66: 31.
Koffijberg K. 1999. Veel Kwartelkoningen Crex crex in Groningen in 1998. De Grauwe Gors 27 (3): 188-193.
Koffijberg K. 2001. Analyse van kerngebieden van Kwartelkoningen in Nederland in 1999 en 2000. Sovon-informatierapport 2001/14. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen. (pdf-download)
Koffijberg K. & van Dijk A.J. 2001. Influx van Kwartelkoningen Crex crex in Nederland in 1998. Limosa 74: 147-159. (pdf-download).
Koffijberg K. & van der Weide M. 2001. Analyse van kerngebieden van Kwartelkoningen in Nederland. Sovon-informatierapport 2001/06. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen. (pdf-download)
Koffijberg K. & Nienhuis J. 2003. Kwartelkoningen in het Oldambt: een onderzoek naar de populatiedynamiek, habitatkeuze en mogelijkheden voor beschermingsmaatregelen. Sovon-onderzoeksrapport 2003/04. Sovon Vogelonderzoek Nederland/Provincie Groningen, Groningen. (pdf-download)
Koffijberg K., Prak B.J. & Jonker M. 1998. De Kwartelkoning in het Oldambt in 1996 en 1997. De Grauwe Gors 26 (2): 40-45.
Koffijberg K., van Kleunen A., Majoor F. & Kurstens G. 2007. Evaluatie van de effectiviteit van beschermingsmaatregelen voor Kwartelkoningen in Nederland. SOVONonderzoeksrapport 2007/09. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen. (pdf-download)
Nijland F. 1998. Kwartelkoning en kwartel in het weidevogelmeetnet Friesland 1997. Twirre 9 (1): 15-16. Schoppers J. & Koffijberg K. 2001. Resultaten van beschermingsmaatregelen voor Kwartelkoningen in Nederland in 2001. Sovon-informatierapport 2001/12. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen. (pdf-download)
Schoppers J. & Koffijberg K. 2003. Resultaten van beschermingsmaatregelen voor Kwartelkoningen in Nederland in 2002. Sovon-informatierapport 2003/03. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen. (pdf-download)
Schoppers J. & Koffijberg K. 2006. Kwartelkoningen in Nederland in 2005. SOVON-informatierapport 2006/01. Sovon Vogelonderzoek Nederland/Vogelbescherming Nederland. (pdf-download)
Schoppers J. & Koffijberg K. 2007. Kwartelkoningen in Nederland in 2006. SOVON-informatierapport 2007/05. Sovon Vogelonderzoek Nederland/Vogelbescherming Nederland. (pdf-download)
Schoppers J. & Koffijberg K. 2008. De Kwartelkoning in Nederland in 2007. SOVON-informatierapport 2008/04. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen. (pdf-download)
SOVON 1987. Atlas van de Nederlandse vogels. SOVON, Arnhem.
SOVON 1988. Nieuwe aantalsschattingen van de Nederlandse broedvogels. Limosa 61: 151-162.
SOVON 2002. Atlas van de Nederlandse broedvogels 1998-2000 -Nederlandse Fauna 5. Nationaal Natuurhistorisch Naturalis, KNNV Uitgeverij & EIS, Leiden.
van der Straaten J. 1967. Opvallend veel kwartelkoningen in Gorkum. Vogeljaar 15: 392-394.
van der Straaten J. & Meijer R. 1969. Voorkomen van de Kwartelkoning (Crex crex) in het stroombed van Waal en Boven-Merwede. Limosa 42: 1-15.
van der Straaten J. & van den Bergh L.M.J. 1970. Voorkomen van de Kwartelkoning (Crex crex) in Nederland in 1969. Limosa 43: 138-151.
Teixeira R.M. 1979. Atlas van de Nederlandse broedvogels. Natuurmonumenten, ‘s Graveland.
Voslamber B. 1989. De Kwartelkoning Crex crex in het Oldambt: aantallen en biotoopkeuze. Limosa 62: 15-21.
de Winden P. & Kurstjens G. 1998. Recente broedgevallen van de Kwartelkoning in het Maasdal: de definitieve terugkeer in Limburg?
Rapporten en artikelen in pdf
Beschikbare rapporten en artikelen in pdf (te downloaden)
Beschikbare artikelen en rapporten in pdf, te downloaden. Voor het lezen heeft u de Acrobat Reader van Adobe nodig, gratis te downloaden van www.adobe.nl. Sovon rapporten zijn in gedrukte vorm verkrijgbaar bij Sovon Vogelonderzoek Nederland, Rijksstraatweg 178, 6573 DG Beek-Ubbergen, tel. 024-6848111, eMail: info@sovon.nl, zie ook www.sovon.nl.
Meer internationale literatuur is te vinden op www.corncrake.net, kijk onder Veröffentlichungen.
Beschermingsplan Kwartelkoning.
pdf-download (1,2Mb)
Schoppers J. 2008. Handleiding voor de simultaantelling van de kwartelkoning. SOVON Vogelonderzoek Nederland.
pdf-download (1,35 Mb)
Schoppers J. & Koffijberg K. 2008. De Kwartelkoning in Nederland in 2007. SOVON-informatierapport 2008/04. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.
pdf-download (1,9 Mb)
Koffijberg K., van Kleunen A., Majoor F. & Kurstjens G. 2007. Evaluatie van de effectiviteit van beschermingsmaatregelen voor Kwartelkoningen in Nederland. SOVONonderzoeksrapport 2007/09. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.
pdf-download (2,2 Mb)
Schoppers J. & Koffijberg K. 2007. Kwartelkoningen in Nederland in 2006. SOVON-informatierapport 2007/05. Sovon Vogelonderzoek Nederland/Vogelbescherming Nederland.
(pdf-download) (134kb)
Schoppers J. & Koffijberg K. 2006. Kwartelkoningen in Nederland in 2005. SOVON-informatierapport 2006/01. Sovon Vogelonderzoek Nederland/Vogelbescherming Nederland
pdf-download (330 kb)
Schoppers J. & Koffijberg K. 2005. Kwartelkoningen in Nederland in 2004. SOVON-informatierapport 2005/01. Sovon Vogelonderzoek Nederland/Vogelbescherming Nederland.
pdf-download (732kb)
Schoppers J. & Koffijberg K. 2004. Kwartelkoningen in Nederland in 2003. SOVON-informatierapport 2004/01. Sovon Vogelonderzoek Nederland/Vogelbescherming Nederland.
pdf-download (321kb)
Koffijberg K. & de Boer J. 2004. Bescherming van Kwartelkoningen in het Oldambt (Groningen) in 2003. SOVON-informatierapport 2004/01. Sovon Vogelonderzoek Nederland/Provincie Groningen.
pdf-download (2,07Mb)
Schoppers J. & Koffijberg K. 2003. Resultaten van beschermingsmaatregelen voor Kwartelkoningen in Nederland in 2002. Sovon-informatierapport 2003/03. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.
pdf-download (399kb)
Koffijberg K. & Nienhuis J. 2003. Kwartelkoningen in het Oldambt: een onderzoek naar de populatiedynamiek, habitatkeuze en mogelijkheden voor beschermingsmaatregelen. Sovon-onderzoeksrapport 2003/04. Sovon Vogelonderzoek Nederland/Provincie Groningen, Groningen.
pdf-download (824kb)
Schäffer N. & Green R.E. 2001. The global status of the Corncrake. RSPB Conservation Review 13: 18-24.
pdf-download (179kb)
Koffijberg K. 2001. Analyse van kerngebieden van Kwartelkoningen in Nederland in 1999 en 2000. Sovon-informatierapport 2001/14. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.
pdf-download (219kb)
Koffijberg K. & van Dijk A.J. 2001. Influx van Kwartelkoningen Crex crex in Nederland in 1998. Limosa 74: 147-159.
pdf-download (229kb)
Koffijberg K. & van der Weide M. 2001. Analyse van kerngebieden van Kwartelkoningen in Nederland. Sovon-informatierapport 2001/06. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.
pdf-download (160kb)
Schoppers J. & Koffijberg K. 2001. Resultaten van beschermingsmaatregelen voor Kwartelkoningen in Nederland in 2001. Sovon-informatierapport 2001/12. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.
pdf-download (261kb)
Maatregelen
In graslanden
- Niet alles tegelijk maaien. Het afwisselend vroeg en laat maaien van graslanden levert kwartelkoningen het gehele broedseizoen geschikt leefgebied, bijvoorbeeld als plek voor een tweede broedsel, of als opgroeigebied voor kuikens.
- Flexibele pachtcontracten. Beheerders kunnen een aantal percelen niet verpachten en als het ware 'in reserve' te houden. Duiken er op de verpachte percelen kwartelkoningen op, dan wordt de boer een perceel uit de reserve aangeboden, en kan de kwartelkoning ongestoord broeden.
- Uitstel maaidata in grasland. Een belangrijke voorwaarde om kwartelkoningen in grasland succesvol te laten broeden is uitstel van de maaidatum tot na 1 augustus. Dan zijn de meeste legsels uitgebroed.
- Een deel van het perceel uitsparen. Een werkwijze die tot dusverre vaak wordt toegepast is dat half juni een deel van een perceel wordt gemaaid, en dat min of meer een cirkel of blok vegetatie rond de roepende kwartelkoning blijft staan.
In akkers
- Percelen strooksgewijs bewerken. Om kwartelkoningen gelegenheid te geven de combine te ontwijken, worden het perceel in stroken van de ene naar de andere kant bewerkt.
- Kwartelkoning-vriendelijk oogsten in de praktijk Bijvoorbeeld door het van rechts naar links bewerken van het land. De aanwezige kwartelkoningen en hun kuikens horen de machine altijd van dezelfde kant aankomen en kunnen gemakkelijk ontsnappen. In een aanwezige akkerfaunarand kunnen de vogels hun toevlucht zoeken.
- Aanleg ruige akkerranden en slootbermen. Verschillende vormen van ruige akkerranden en slootbermen in akkerbouwgebieden bieden veel schuilgelegenheid en voedsel voor soorten als patrijs en veldleeuwerik. Hoewel kwartelkoningen tot dusverre nauwelijks broedend in zulke randen zijn vastgesteld, kunnen ze wel dienst doen als toevluchtsoord tijdens of na de oogst.