Kwartelkoning

kwartelkoning / Foto Natura

De kwartelkoning is een karakteristieke vogel van kruidenrijke hooilanden en grootschalige akkergebieden. Zonder speciale maatregelen komt een groot deel van de vogels niet tot broeden.

Belangrijke links

Meer informatie over kwartelkoningen:

www.corncrake.net
Engels en duitstalige informatie over kwartelkoningen elders in Europa.

www.lpo.fr/etudes/rale_genets
www.lpo-anjou.org/action/bva/rdg/rdg.htm
Franstalige informatie over kwartelkoning projecten in Frankrijk.

Informatie over agrarisch natuurbeheer:

www.hetlnvloket.nl/
Speciale site van het Ministerie van LNV over o.a. de regelingen rond agrarisch natuurbeheer

www.lto.nl
Site van LTO Nederland

www.infopuntgroningen.nl
Gemeenschappelijke site van de De Dienst Landelijk Gebied, Landschapsbeheer Groningen, de Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie en de Provincie Groningen, met veel toegankelijke informatie over o.a. agrarisch natuurbeheer, braakleg-regelingen e.d. (alleen voor de provincie Groningen, maar informatie deels ook landelijk bruikbaar).

Andere vogelsoorten van cultuurland

www.grauwekiekendief.nl
Informatie over grauwe kiekendieven en agrarisch natuurbeheer.

www.grutto.nl
Informatie over de grutto en het project Nederland-Gruttoland.

Maatregelen

In graslanden

Niet alles tegelijk maaien. Het afwisselend vroeg en laat maaien van graslanden levert kwartelkoningen het gehele broedseizoen geschikt leefgebied, bijvoorbeeld als plek voor een tweede broedsel, of als opgroeigebied voor kuikens.
Flexibele pachtcontracten. Beheerders kunnen een aantal percelen niet verpachten en als het ware 'in reserve' te houden. Duiken er op de verpachte percelen kwartelkoningen op, dan wordt de boer een perceel uit de reserve aangeboden, en kan de kwartelkoning ongestoord broeden.
Uitstel maaidata in grasland. Een belangrijke voorwaarde om kwartelkoningen in grasland succesvol te laten broeden is uitstel van de maaidatum tot na 1 augustus. Dan zijn de meeste legsels uitgebroed.
Een deel van het perceel uitsparen. Een werkwijze die tot dusverre vaak wordt toegepast is dat half juni een deel van een perceel wordt gemaaid, en dat min of meer een cirkel of blok vegetatie rond de roepende kwartelkoning blijft staan.

In akkers

Percelen strooksgewijs bewerken. Om kwartelkoningen gelegenheid te geven de combine te ontwijken, worden het perceel in stroken van de ene naar de andere kant bewerkt.
Kwartelkoning-vriendelijk oogsten in de praktijk Bijvoorbeeld door het van rechts naar links bewerken van het land. De aanwezige kwartelkoningen en hun kuikens horen de machine altijd van dezelfde kant aankomen en kunnen gemakkelijk ontsnappen. In een aanwezige akkerfaunarand kunnen de vogels hun toevlucht zoeken.
Aanleg ruige akkerranden en slootbermen. Verschillende vormen van ruige akkerranden en slootbermen in akkerbouwgebieden bieden veel schuilgelegenheid en voedsel voor soorten als patrijs en veldleeuwerik. Hoewel kwartelkoningen tot dusverre nauwelijks broedend in zulke randen zijn vastgesteld, kunnen ze wel dienst doen als toevluchtsoord tijdens of na de oogst.