- Home
- > Vogels beschermen
- > Landelijk gebied
- > Jaar van de boerenzwaluw
- > Oorzaken achteruitgang
Oorzaken achteruitgang boerenzwaluw
Kleine boerderijen, bloemrijke weiden en akkers, hooibergen en beschutte stallen. Voedsel en nestgelegenheid waren er vroeger in overvloed. Maar het platteland verandert in rap tempo. Het aantal broedparen is sinds de jaren vijftig gehalveerd. Het aantal wordt geschat op 100.000 - 200.000. Boerenzwaluwen staan op de 'Rode Lijst' omdat de stand met ca. 50% - 75% is achteruitgegaan sinds de jaren '60 van de vorige eeuw. Wat zijn de oorzaken van de achteruitgang?
Landbouw te grootschalig
In West-Europa wordt de bedrijfsvoering in de landbouw steeds grootschaliger en efficiënter. Gevolg:
- Het aantal boerenbedrijven neemt al jaren af.
- Moderne stallen zijn minder geschikt om te nestelen. Resultaat: minder broedlocaties.
- Het aantal houtwallen is sterk verminderd.
- In hoogproductieve weiden leven minder insectensoorten dan in kruidenrijke graslanden.
- Vee, dat insecten aantrekt, graast steeds minder buiten. De planten- én insectenwereld op het boerenland is daardoor verarmd.
Steriele stallen
Ouderwetse ligboxstallen worden vervangen door moderne. Een beschut, donker plekje om te nestelen vindt de zwaluw soms ook nog wel in de moderne melkstal of tankruimte. Maar steeds vaker is de deur gesloten. Want de grootafnemers van melk, de supermarktketens, eisen juist in melkruimtes de hoogste mate van hygiëne. De melkruimte wordt daarom hermetisch afgesloten. Door de moderne, open tochtgaten stallen staan nesten bloot aan té grote temperatuurschommelingen, en dat wordt veel legsels fataal. Ook de kans op predatie en verstoring is hier groter.
Gevaren op de trekroute
Tijdens de trek maken zwaluwen massaal gebruik van gemeenschappelijke slaapplaatsen in rietvelden. De slaapplaatsen zijn essentiële schakels tijdens de trek. Soms worden deze afgebrand, om nijlpaarden te verjagen en zo de akkergewassen te beschermen.
Doe mee!
Er is nog steeds werk aan de winkel; ondanks alle inspanningen is er méér nodig:
- Bekijk of uw erf en gebouwen geschikt zijn voor een boerenzwaluw met de Advieslijst Boerenzwaluwvriendelijke maatregelen. Download pdf
- Doe mee aan onderzoek. Vanaf 2011 kan iedereen bewoonde boerenzwaluwnesten eenvoudig melden via www.jaarvandeboerenzwaluw.nl. Kijk onder publiekstelling.
