Trekroutes

Het is eigenlijk onmogelijk om van één trekroute te spreken. Er zijn minstens evenveel trekroutes als vogelsoorten. Binnen een populatie die op trek gaat, zijn er ook weer verschillen. Een deel van een populatie kan op een ander tijdstip vertrekken, verder trekken of een geheel andere route nemen. Veel vragen over de precieze routes en waarom sommigen verder trekken blijven vooralsnog onbeantwoord.
Hiervoor zal nog lang onderzoek gedaan moeten worden.

Noord-zuidroute

In zijn algemeenheid kunnen we stellen dat de trekroute die over Europa gaat een noord-zuidroute is. Deze route onderscheidt zich in een westelijke en een oostelijke variant. De westelijke variant gaat vanaf Scandinavië via Nederland, Frankrijk, Spanje, Marokko naar de Afrikaans landen onder de Sahara. De oostelijke variant gaat vanaf de Arctische gebieden, Scandinavië, Duitsland over de Alpen, Italië en via de Bosporus naar Afrika.

Smalle zeestraten

De meeste landvogels vliegen niet graag over zee. Om zeeën op hun trekroute over te steken, zoeken ze daarom vaak smalle zeestraten uit. Op deze plekken vindt zogenaande stuwing van de vogeltrek plaats, alsof miljoenen vogels door een trechter moeten. In het voorjaar, maar vooral in het najaar zijn dit de beste plekken om zang- en roofvogels vlak over en langs te zien vliegen. 

Brandgans

Vanwege hun enorme aantallen en hun zichtbaarheid staan ganzen voor veel mensen symbool voor de vogeltrek. Er overwinteren 1,5 miljoen ganzen in Nederland. U kunt ze dus niet missen. De brandgans broedt in arctisch Rusland, Spitsbergen en Groenland. Na hun lange reis komen ze (300.000 in 2000/2001) begin oktober aan in ons land. Het overig deel van de populatie overwintert in Duitsland, Schotland of Ierland.

Ooievaar

Ooievaars zijn afhankelijk van thermiek (opgaande warme luchtstroom). In de trektijd kunnen grote groepen zwevend waargenomen worden. Boven zee is geen thermiek, dus moet de oversteek naar Afrika zo kort mogelijk zijn. Onze ooievaars nemen daarom de oversteek bij Gibraltar. Ieder jaar steken daar ongeveer 35.000 ooievaars over. Eenmaal aan de overkant moeten ze de grote Sahara over om uiteindelijk in Midden- en Zuid-Afrika de overwinteren.

Roofvogels

Langs Gibraltar trekt de hoofdmoot van de West-Europese wespendieven, zwarte wouwen, aasgieren, slangenarenden, dwergarenden en grauwe kiekendieven.
De meeste roofvogels in Oost-Europa kiezen voor de route over de Bosporus. Zo is Istanbul beroemd om zijn soms onafgebroken stroom van duizenden schreeuwarenden, buizerds en balkansperwers.